Weekly #104: De oliecrisis als geopolitieke herverdeling
En wat te denken van vertrek van de Emiraten uit OPEC?
Onze tijd wordt gekenmerkt door een scherpe tweedeling. Aan de ene kant staat een vorm van links progressief idealisme, dat uitgaat van de overtuiging dat de wereld maakbaar is en gestuurd kan worden op basis van morele principes. Aan de andere kant zien we een reactie die vaak wordt weggezet als rechts nihilisme of conservatief realisme, waarin juist wordt benadrukt dat de werkelijkheid weerbarstig is en dat menselijke natuur zich niet laat vormen naar abstracte idealen. Deze tegenstelling lijkt politiek, maar raakt aan iets meer fundamenteels: de spanning tussen overtuiging en realiteit, tussen intentie en uitkomst.
Onder die spanning ligt een mechanisme dat al werd blootgelegd door sociologen als Theodor Adorno en Jürgen Habermas: het moment waarop alle vraagstukken verschuiven van waarheidsvinding naar macht. Filosoof Peter Sloterdijk maakt dat nog scherper door te wijzen op de blinde vlek van elke elite, van links tot rechts: het vermogen om het eigen gelijk te verheffen tot norm. Want het echte gevaar zit niet in de leugen van de ander, maar in het eigen gelijk, zodra het macht krijgt en niet langer ter discussie mag staan.
In de geopolitiek vertaalt dit zich naar een Europa dat sterk leunt op idealisme en de overtuiging van haar eigen gelijk, terwijl grootmachten als de Verenigde Staten en Rusland opereren vanuit strategisch eigenbelang. De energiecrisis en de blokkade van de Straat van Hormuz maken duidelijk dat macht uiteindelijk wordt bepaald door controle over grondstoffen en handelsroutes. Terwijl andere machtsblokken hun eigen belangen expliciet nastreven, worden Europese landen geleid door een elite die de belangen van de eigen bevolking uit het oog verliest.
Economisch zien we dezelfde dynamiek in de pensioenwereld. Fondsen als ABP bewegen zich binnen een kader waarin ideologische criteria en technocratische modellen leidend zijn geworden. Wat “verantwoord” beleggen is, wordt van bovenaf gedefinieerd, terwijl de primaire doelstelling — rendement voor deelnemers — naar de achtergrond verdwijnt. Het ontbreken van marktwerking zorgt ervoor dat deze koers nauwelijks wordt bijgesteld, met als gevolg structureel tegenvallende resultaten.
Op maatschappelijk niveau zien we dat links idealisme en rechts realisme niet alleen inhoudelijk botsen, maar ook in hun kijk op de mens zelf: als maakbaar of juist begrensd. Dit raakt aan de inzichten van historicus Arnold Toynbee en Sloterdijk. Toynbee beschreef hoe beschavingen vervallen wanneer elites hun eigen wereldbeeld opleggen en het contact met de realiteit verliezen. Sloterdijk laat zien waarom dat gebeurt: omdat elke overtuiging uiteindelijk de neiging heeft zichzelf te verharden zodra ze macht krijgt.
Of het nu gaat om geopolitiek, economie of samenleving, telkens zien we hoe het spanningsveld tussen idealisme en realisme kantelt als één visie dominant en daarna dogmatisch wordt. Niet omdat idealen verkeerd zijn of realisme koud, maar omdat het gevaar ontstaat op het moment dat één perspectief zichzelf tot enige waarheid verklaart — en daarmee immuun wordt voor een beargumenteerde correctie.
In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:
Geopolitiek
De oliecrisis als geopolitieke herverdeling
Verenigde Arabische Emiraten verlaten OPEC, wat betekent dit?
Geld & Economie
Voldoet het bestuur van pensioenfonds ABP wel aan de criteria?
Centrale banken blijven in hoog tempo goud kopen
Overwaarde op je huis is straks niet mee van jou?
Maatschappij & Cultuur
Hoe elites altijd de ‘waarheid’ bepalen
Video’s
Hoe samenlevingen ten onder gaan, volgens Arnold Toynbee
Wat kunnen we leren van Theo van Gogh?
Milton Friedman: Vier manieren om geld uit te geven
Grafieken
2022: Het jaar waarin goud een geopolitieke hedge werd
Duitse industrie niet hersteld van de coronacrisis
Chinese vastgoedbubbel loopt verder leeg
Britse 10-jaars rente op crisisniveau
Abonneren?
Wil je ook voorsprong door kennis? Vul dan hieronder je e-mailadres in en klik op de gele ‘Subscribe’ knop om te abonneren. Toegang tot de Geotrendlines Weekly kost €9,95 per maand of €99,95 per jaar.
Ben je al abonnee van Geotrendlines Premium, dan kun je de volledige update lezen door op ‘Sign in’ te klikken en vervolgens het e-mailadres in te vullen waarmee je een account hebt op Geotrendlines Premium.
Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.
Geen tijd om te lezen?
Heb je niet iedere week tijd om deze weekupdate te lezen? Geen probleem, want in de app van Substack (Apple/Google) zit ook een voorleesfunctie die best goed werkt. Zo luister je onze weekupdate als een podcast. Bijvoorbeeld tijdens het reizen, het koken of andere bezigheden. Open de weekupdate in de Substack app en klik op het kleine afspeelicoontje rechtsboven.
Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen
De wereld om ons heen verandert razendsnel. Geopolitiek verschuift de macht naar het oosten, terwijl het Westen blijft hangen in de wereld van gisteren. Dit verklaart de populariteit van goud en Bitcoin, die het ene na het andere record breken. Toch laten de meeste vermogensbeheerders en financieel planners deze alternatieven links liggen. Een gemiste kans.
Boon & Knopers Advisory helpt vermogende particulieren en ondernemers in een tijd van grote veranderingen. Met onze kennis van geopolitiek, economie en maatschappij helpen we jou een vermogensplan te maken dat werkt. De afgelopen vijf jaar heeft onze strategie de markt ruim weten te verslaan.
Heb je meer dan €1 miljoen aan vermogen en wil je sparren over een beleggingsstrategie die je voorbereid op de wereld van morgen? Zie je kansen die je financieel adviseur of vermogensbeheerder links laat liggen? Neem dan contact met ons op.
Geopolitiek
De oliecrisis als geopolitieke herverdeling
De blokkade van de Straat van Hormuz is meer dan alleen een verstoring van de energiemarkt. Het past ook in een bredere herschikking van macht, waarin de Verenigde Staten en Rusland opvallend genoeg deels dezelfde belangen hebben. Beide landen zijn grote olie- en gasproducenten, beschikken over exportcapaciteit buiten de Perzische Golf en profiteren economisch van een wereld waarin energiebronnen schaarser en duurder worden. Hoewel er geen bewijs is van een formele overeenkomst tussen Trump en Poetin, lijkt het er bijna op alsof er afspraken zijn gemaakt over de verdeling van invloedssferen.
In deze weekupdate delen we een hypothetisch scenario dat als verklaring kan dienen voor wat er nu gebeurt in het Midden-Oosten. En hoe de blokkade van de zeestraat een strategie kan zijn om concurrentie in de wereldwijde oliemarkt op achterstand te zetten en machtsverhoudingen in de wereld te doen kantelen. Niet alles is wat het lijkt.
