Weekly #99: Energiecrisis dwingt Europa tot koerswijziging
En grote onzekerheid in private credit markten...
De rode draad van deze weekupdate is even eenvoudig als ongemakkelijk: achter alles wat je ziet gebeuren kan een andere agenda schuilgaan, die voor de meeste mensen onzichtbaar kan blijven door een overvloed aan juiste en onjuiste informatie. De werkelijkheid wordt niet alleen gevormd door wat we zien, maar ook door wat we niet zien. Wie zich uitsluitend baseert op het dominante narratief en dat wat voor iedereen zichtbaar is, mist vaak de onderliggende dynamiek die uiteindelijk de richting bepaalt.
Dat zien we bijvoorbeeld op de Europese energiemarkt. Jarenlang werd het verhaal verteld dat Europa zich definitief zou losmaken van Russische energiebronnen. Die koers werd gepresenteerd als moreel noodzakelijk en strategisch verstandig. De realiteit die zich nu aandient, is dat de deur naar Rusland nu toch stilzwijgend weer op een kier wordt gezet. Niet omdat de overtuiging is veranderd, maar omdat de fysieke en economische realiteit van energieschaarste Europa daartoe zal dwingen. Wat als een principiële breuk werd verkocht, blijkt in de praktijk een opportunistische politieke koers.
Ook in de geopolitiek rond Trump en het Midden-Oosten zien we hoe het zichtbare verhaal en de werkelijkheid mogelijk uiteenlopen. In de media domineert het beeld van een Amerikaanse president die zich schaart achter Israël en die met regime change precies hetzelfde doet als zijn voorgangers. Tegelijkertijd circuleren analyses die suggereren dat het beleid van Trump onderdeel is van een bredere strategie, gericht op het doorbreken van de Britse buitenlandse politieke agenda gebaseerd op verdeel-en-heers. Deze alternatieve verklaring geeft ons het inzicht dat geopolitieke verhoudingen zelden eendimensionaal zijn.
Op economisch vlak speelt iets vergelijkbaars. De wereldeconomie wordt nog altijd geanalyseerd op basis van de aanname dat handelsstromen in evenwicht zijn en tekorten het gevolg zijn van nationale beleidskeuzes. In werkelijkheid is het internationale monetaire systeem structureel uit balans. Surpluslanden exporteren hun overschotten, terwijl landen als de Verenigde Staten deze absorberen. Wat in het publieke debat wordt gezien als economisch falen van bijvoorbeeld de Amerikaanse economie, blijkt vanuit dit alternatieve perspectief een logisch gevolg van de manier waarop het systeem is ingericht.
Dichter bij huis zien we dezelfde discrepantie in de opbouw van een oorlogseconomie. Investeringen in defensie worden gepresenteerd als stimulans voor groei, innovatie en werkgelegenheid. Maar economisch gezien gaat het vooral om herverdeling van kapitaal, waarbij middelen worden onttrokken aan productieve sectoren die direct bijdragen aan de welvaart. Zonder directe dreiging of oorlogsbuit is de vermeende economische winst grotendeels een illusie.
Tot slot werpt ook de geschiedenis een ander licht op het heden. De oliecrisis van de jaren ’70 wordt vaak gezien als een drukmiddel van OPEC tegen het Westen. Maar volgens de Saoedische olieminister Yamani lag de werkelijkheid anders: het waren juist de Verenigde Staten die aandrongen op hogere olieprijzen om hun eigen productiecapaciteit rendabel te maken. OPEC speelde daarin een rol die uiteindelijk haar eigen positie verzwakte. Wat destijds als confrontatie werd gepresenteerd, blijkt achteraf onderdeel van een complexer strategisch economisch spel.
Wie deze voorbeelden naast elkaar legt, ziet een patroon. Het verschil tussen narratief en werkelijkheid is in het domein van politiek en macht eerder regel dan uitzondering. En juist in dat verschil ligt de sleutel tot een beter begrip van de wereld om ons heen.
In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:
Geopolitiek
Energiecrisis dwingt Europa tot koerswijziging
Waarom de gewone burger nooit de echte wereldpolitiek ziet
Geld & Economie
Uitstroom in private credit is waarschuwing voor beleggers
De blinde vlek van de wereldeconomie
Oorlogseconomie en industriebeleid: Economische stimulering via defensie
Video’s
Sheik Yamani over oliecrisis 1973: ‘OPEC maakte strategische fout’
Poetin: ‘Gebruik olie-inkomsten om schulden af te lossen’
Christine Anderson (AfD) over de schijn van persvrijheid in Brussel
Grafieken
Energiesector nog niet overgewaardeerd
Saoedi-Arabië exporteert minder olie door sluiting zeestraat Hormuz
Sterke toestroom richting het katholicisme
Abonneren?
Wil je ook voorsprong door kennis? Vul dan hieronder je e-mailadres in en klik op de gele ‘Subscribe’ knop om te abonneren. Toegang tot de Geotrendlines Weekly kost €9,95 per maand of €99,95 per jaar.
Ben je al abonnee van Geotrendlines Premium, dan kun je de volledige update lezen door op ‘Sign in’ te klikken en vervolgens het e-mailadres in te vullen waarmee je een account hebt op Geotrendlines Premium.
Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.
Geen tijd om te lezen?
Heb je niet iedere week tijd om deze weekupdate te lezen? Geen probleem, want in de app van Substack (Apple/Google) zit ook een voorleesfunctie die best goed werkt. Zo luister je onze weekupdate als een podcast. Bijvoorbeeld tijdens het reizen, het koken of andere bezigheden. Open de weekupdate in de Substack app en klik op het kleine afspeelicoontje rechtsboven.
Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen
De wereld om ons heen verandert razendsnel. Geopolitiek verschuift de macht naar het oosten, terwijl het Westen blijft hangen in de wereld van gisteren. Dit verklaart de populariteit van goud en Bitcoin, die het ene na het andere record breken. Toch laten de meeste vermogensbeheerders en financieel planners deze alternatieven links liggen. Een gemiste kans.
Boon & Knopers Advisory helpt vermogende particulieren en ondernemers in een tijd van grote veranderingen. Met onze kennis van geopolitiek, economie en maatschappij helpen we jou een vermogensplan te maken dat werkt. De afgelopen vijf jaar heeft onze strategie de markt ruim weten te verslaan.
Heb je meer dan €1 miljoen aan vermogen en wil je sparren over een beleggingsstrategie die je voorbereid op de wereld van morgen? Zie je kansen die je financieel adviseur of vermogensbeheerder links laat liggen? Neem dan contact met ons op.
Geopolitiek
Energiecrisis dwingt Europa tot koerswijziging
De afgelopen jaren hebben we het herhaaldelijk benadrukt, maar de gebeurtenissen van de laatste weken maken het voor iedereen zichtbaar: Europa moet met andere landen samenwerken voor haar energievoorziening. Het Oude Continent is nog altijd voor ruim 80 procent van alle olie en gasconsumptie afhankelijk van externe leveranciers.
Dit is een structureel gegeven dat ook de machtsverhoudingen dicteert, en daarmee de grenzen van het Europese geopolitieke en economische beleid. Daarachter ligt een eenvoudige - maar fundamentele - wetmatigheid die in het Europese debat te vaak wordt onderschat: zonder energiezekerheid geen economische vooruitgang, geen soevereiniteit en uiteindelijk ook geen macht.
Ideologie
Lange tijd kon Europa zich veroorloven energiebeleid te formuleren vanuit ideologische overtuigingen. De energietransitie, het resoluut afsnijden van Russische energie, het afbouwen van kernenergie en het streven naar net zero werden gepresenteerd als moreel noodzakelijk of strategisch verstandig. Maar die benadering veronderstelde impliciet dat energiebronnen in de vorm van olie en gas (samen met steenkool goed voor ongeveer 80 procent van de Europese energievraag) altijd beschikbaar zou blijven, tegen acceptabele prijzen en zonder geopolitieke consequenties. En die veronderstelling, waar het hele Europese energiebeleid op gebouwd was, wordt nu onderuit gehaald.
Reality check
De verstoringen op de mondiale energiemarkt, veroorzaakt door de escalatie rond Iran en de kwetsbaarheid van logistieke knooppunten, maken duidelijk dat energie de ruggengraat is van de economie. Of het nu gaat om transport, voedselproductie of de bredere industrie, zodra de fysieke beschikbaarheid van energiebronnen onder druk komt te staan, verschuift het zwaartepunt van beleid onvermijdelijk. Niet langer staat de vraag centraal wat wenselijk is, maar wat noodzakelijk is. Die verschuiving zien we deze week op drie fronten tegelijkertijd.
