Weekly #114: Europese witwaswet brengt financiële controle in hogere versnelling
Kapitaalcontroles als volgende stap?
Deze weekupdate draait om een vraag die verder reikt dan geopolitiek of financiële markten alleen: wat doen beschavingen en bestuurlijke elites wanneer de wereld complexer en onvoorspelbaarder wordt? De geschiedenis laat zien dat technologische vooruitgang in dat geval niet automatisch leidt tot meer wijsheid of betere instituties. Integendeel. Naarmate systemen ingewikkelder worden en maatschappelijke problemen zich opstapelen, ontstaat vaak de reflex om de werkelijkheid beter beheersbaar te maken met meer regels, meer controle, meer toezicht en meer centrale sturing.
We bouwen raketten die naar Mars vliegen, algoritmes die ziektes sneller diagnosticeren dan artsen en netwerken die de hele planeet in real time verbinden. Technologische vooruitgang lijkt onstuitbaar. Maar ons morele kompas, ons collectieve geheugen en ons vermogen om wijs om te gaan met macht lijken stil te staan of zelfs achteruit te gaan. Door het aanpassen van de omgeving aan onszelf in plaats van omgekeerd hebben we de harde selectiedruk van de natuur grotendeels geneutraliseerd. Biologische evolutie draait op een laag pitje, terwijl onze culturele en bestuurlijke systemen nog steeds draaien op een brein dat is ontworpen voor kleine stammen op de savanne.
Juist die ontwikkeling lijkt zich vandaag in Europa af te tekenen. De Europese Unie opereert in een wereld waarin machtsverhoudingen verschuiven, zekerheden verdwijnen en het vertrouwen van burgers in de politiek en instituties afneemt. De reactie van beleidsmakers daarop is begrijpelijk: meer coördinatie, meer regulering en meer controle. Maar diezelfde reflex zal de kloof tussen overheid en burger juist verder vergroten. Burgers ervaren steeds vaker dat ingrijpende besluiten op grote afstand worden genomen, terwijl hun eigen invloed beperkt is en kleiner wordt. Wantrouwen wordt vervolgens beantwoord met nog meer toezicht, waardoor een zichzelf versterkende dynamiek ontstaat.
Deze tendens wordt versterkt door een ontwortelde, meritocratische elite die zich losmaakt van de samenleving (zoals Christopher Lasch al waarschuwde in The Revolt of the Elites). Ze bouwt eigen culturele enclaves, rationaliseert haar isolement als superioriteit en dient een vorm van “managed democracy” waarin schijn-rationaliteit machtsconcentratie maskeert. We excelleren in wat meetbaar, stapelbaar en direct lonend is, maar falen in wat diffuus, identiteitsgevoelig en langetermijn is.
Die rode draad zien we terug in de onderwerpen van deze week. We bespreken de nieuwe Europese witwasregels, die financiële privacy verder beperken, en de uitspraak van het Europese Hof van Justitie over het verspreiden van Russia Today video’s, wat opnieuw vragen oproept over de zo bejubelde persvrijheid in Europa.
Ook kijken we naar de veranderende geopolitieke werkelijkheid, waarin Europa via Turkije en Azerbeidzjan nieuwe energiecorridors probeert op te bouwen om zijn strategische positie veilig te stellen. Tot slot staan we stil bij de opmars van kunstmatige intelligentie in vermogensbeheer. AI kan ons helpen betere beslissingen te nemen, maar neemt niet het fundamentele probleem weg dat technologie geen vervanging is voor visie, gezond oordeel en historisch besef. Juist in een tijd waarin machines steeds slimmer worden, blijft de kwaliteit van menselijke besluitvorming misschien wel de belangrijkste succesfactor.
We dachten dat technologie ons zou bevrijden van onze evolutionaire beperkingen. In plaats daarvan hebben we die beperkingen verplaatst naar een domein waar ze moeilijker te zien en te corrigeren zijn. Dit inzicht is geen reden tot wanhoop, maar tot scherpe wakkerheid. De vraag is nu: beseffen we het op tijd om de culturele prikkels zo in te richten dat de intuïtief aantrekkelijke keuze ook de verstandige, duurzame en verbindende is?
In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:
Geopolitiek
Europa bouwt nieuwe energie-as via Turkije en Azerbeidzjan
Geopolitieke transitie: van tanks naar Bitcoin als energetische vesting?
Geld & Economie
Europese witwaswet brengt financiële controle in hogere versnelling
AI gaat ook de wereld van vermogensbeheer veranderen, maar niet zonder risico
Maatschappij & Cultuur
Van baas over onze evolutie naar nieuw probleem
Vrije media, behalve als Brussel anders beslist?
Video’s
Europese welvaart onder druk? EU kiest voor controle, protectionisme en belastingen
Nout Wellink over Trump, goud en de AI-revolutie
Franse oud-minister Luc Ferry: ‘Oorlog Oekraïne begon met beschietingen op eigen bevolking’
Grafieken
Infographic: Geschiedenis van geld
Europese wapenindustrie maakte inhaalslag door Trump
Abonneren?
Wil je ook voorsprong door kennis? Vul dan hieronder je e-mailadres in en klik op de gele ‘Subscribe’ knop om te abonneren. Toegang tot de Geotrendlines Weekly kost €9,95 per maand of €99,95 per jaar.
Ben je al abonnee van Geotrendlines Premium, dan kun je de volledige update lezen door op ‘Sign in’ te klikken en vervolgens het e-mailadres in te vullen waarmee je een account hebt op Geotrendlines Premium.
Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.
Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen
De wereld om ons heen verandert razendsnel. Geopolitiek verschuift de macht naar het oosten, terwijl het Westen blijft hangen in de wereld van gisteren. Dit verklaart de populariteit van goud en Bitcoin, die het ene na het andere record breken. Toch laten de meeste vermogensbeheerders en financieel planners deze alternatieven links liggen. Een gemiste kans.
Boon & Knopers Advisory helpt vermogende particulieren en ondernemers in een tijd van grote veranderingen. Met onze kennis van geopolitiek, economie en maatschappij helpen we jou een vermogensplan te maken dat werkt. De afgelopen vijf jaar heeft onze strategie de markt ruim weten te verslaan.
Heb je meer dan €1 miljoen aan vermogen en wil je sparren over een beleggingsstrategie die je voorbereid op de wereld van morgen? Zie je kansen die je financieel adviseur of vermogensbeheerder links laat liggen? Neem dan contact met ons op.
Geopolitiek
Europa bouwt nieuwe energie-as via Turkije en Azerbeidzjan
Terwijl de oorlog in Oekraïne de Europese veiligheidsorde ingrijpend heeft veranderd, voltrekt zich op de achtergrond een minstens zo belangrijke verschuiving. Europa bouwt namelijk aan een nieuwe energie- en handelsarchitectuur. Nu de relatie met Rusland ernstig is bekoeld en ook de afhankelijkheid van de Verenigde Staten minder vanzelfsprekend is geworden, richten Brussel en verschillende Europese lidstaten hun blik op de Zuidelijke Kaukasus. Turkije en Azerbeidzjan groeien daardoor uit tot strategische partners van steeds groter belang.
Jarenlang vormde goedkoop Russisch aardgas de ruggengraat van de Europese industrie. Na de Russische inval in Oekraïne kwam daar abrupt een einde aan. Hoewel vloeibaar aardgas uit de Verenigde Staten een deel van het tekort opvulde, wil Europa voorkomen dat het de ene afhankelijkheid inruilt voor de andere. Diversificatie van de energievoorziening is daarom een strategische prioriteit geworden.
Southern Gas Corridor
In die zoektocht spelen Azerbeidzjan en Turkije een steeds belangrijkere rol. Via de Southern Gas Corridor stroomt aardgas uit het Kaspische gebied via Georgië en Turkije naar Europa. De Trans-Anatolian Pipeline (TANAP) vormt daarbij de belangrijkste verbinding, waarna het gas via de Trans Adriatic Pipeline (TAP) onder meer Italië bereikt. Sinds het wegvallen van een groot deel van het Russische gas is het belang van deze corridor sterk toegenomen.
Dat bleek onlangs tijdens het bezoek van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen aan Bakoe. Waar Brussel Azerbeidzjan jarenlang op een belerende toon aansprak op mensenrechten en democratisering, staan nu energiezekerheid, transportcorridors en investeringen centraal. Via het Global Gateway-programma wil de Europese Unie bovendien fors investeren in infrastructuur, energieverbindingen en logistieke corridors in de regio. Een tegenhanger van het Chinese Belt and Road Initiative.
