Weekly #113: De terugkeer van industriepolitiek: Europa volgt Amerika
Van vrijhandel naar protectionisme
Na de Tweede Wereldoorlog ontstond een internationaal monetair systeem dat decennialang werd gepresenteerd als de basis voor stabiliteit, vrijhandel en economische groei. In werkelijkheid bracht dit systeem steeds grotere structurele onbalansen voort. Handelsoverschotten concentreerden zich in Azië, terwijl de Verenigde Staten en later ook Europa een steeds groter deel van hun industriële productie verloren.
De-industrialisatie in het Westen en de opkomst van China als industriële grootmacht zijn daarmee niet uitsluitend het gevolg van marktwerking, maar van een internationaal speelveld waarin monetaire, financiële en politieke prikkels de economische ontwikkeling structureel dezelfde kant op stuurden. Terwijl China de fabriek van de wereld werd, ontwikkelden de Verenigde Staten zich tot de financiële spil van het mondiale systeem. Europa dreigt inmiddels hetzelfde pad van de-industrialisatie te volgen.
Vanuit die context is het beleid van president Trump beter te begrijpen. Zijn importheffingen en industriepolitiek werden aanvankelijk weggezet als een aanval op de vrijhandel, maar inmiddels kiest ook de Europese Unie steeds nadrukkelijker voor bescherming van strategische sectoren. Vrijhandel maakt plaats voor protectionisme, economische veiligheid, strategische autonomie en actief industriebeleid. Daarmee schuift Europa steeds verder op richting een vorm van economische planning die enkele jaren geleden nog als onwenselijk werd beschouwd.
Juist daarin schuilt de tegenstelling met de Oostenrijkse School. Denkers als Carl Menger, Ludwig von Mises en Friedrich Hayek zagen vrije handel als het resultaat van economische vrijheid, eerlijke prijsvorming en een gelijk speelveld. Volgens hen ontstaan problemen juist wanneer overheden, centrale banken en industriebeleid de markt structureel verstoren. Vanuit die gedachte is protectionisme niet het ideaal, maar eerder een reactie op een wereld waarin van werkelijk vrije markten al lange tijd geen sprake meer is.
Pas wanneer de spanningen tussen de grote machtsblokken te groot worden, kan een correctie volgen. Denk aan de Plaza-akkoorden van 1985. Het alternatief is een geopolitieke confrontatie of financiële crisis die het systeem tot aanpassing dwingt. De manier waarop het internationale monetaire systeem is ingericht, vormt dus niet slechts de achtergrond van de huidige geopolitieke spanningen, maar ligt tot op zekere hoogte ook aan de basis ervan.
In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:
Geopolitiek
De terugkeer van industriepolitiek: Europa volgt Amerika
Geld & Economie
Vermogensongelijkheid neemt toe, maar ook de bredere welvaart wereldwijd
Van onderdrukking naar herwaardering: verschuiving in het perspectief op goud
Wat is de Oostenrijkse School?
Maatschappij & Cultuur
Eric Weinstein’s nieuwe inschattingen over UAP’s: van scepticus tot waarschuwer
We kiezen eerst, verzinnen later: de triomf van de opportunistische mens’ (Deel 1)
Video’s
Poetin spreekt Bundestag toe over Europese samenwerking (2001)
Michael Saylor liet AI zijn Bitcoin-strategie (STRC) ontwerpen
Grafieken
Olieprijs daalt, maar brandstoffen blijven duur
Goud blijft ondervertegenwoordigd bij family offices
Abonneren?
Wil je ook voorsprong door kennis? Vul dan hieronder je e-mailadres in en klik op de gele ‘Subscribe’ knop om te abonneren. Toegang tot de Geotrendlines Weekly kost €9,95 per maand of €99,95 per jaar.
Ben je al abonnee van Geotrendlines Premium, dan kun je de volledige update lezen door op ‘Sign in’ te klikken en vervolgens het e-mailadres in te vullen waarmee je een account hebt op Geotrendlines Premium.
Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.
Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen
De wereld om ons heen verandert razendsnel. Geopolitiek verschuift de macht naar het oosten, terwijl het Westen blijft hangen in de wereld van gisteren. Dit verklaart de populariteit van goud en Bitcoin, die het ene na het andere record breken. Toch laten de meeste vermogensbeheerders en financieel planners deze alternatieven links liggen. Een gemiste kans.
Boon & Knopers Advisory helpt vermogende particulieren en ondernemers in een tijd van grote veranderingen. Met onze kennis van geopolitiek, economie en maatschappij helpen we jou een vermogensplan te maken dat werkt. De afgelopen vijf jaar heeft onze strategie de markt ruim weten te verslaan.
Heb je meer dan €1 miljoen aan vermogen en wil je sparren over een beleggingsstrategie die je voorbereid op de wereld van morgen? Zie je kansen die je financieel adviseur of vermogensbeheerder links laat liggen? Neem dan contact met ons op.
Geopolitiek
De terugkeer van industriepolitiek: Europa volgt Amerika
Toen president Donald Trump op Liberation Day in april 2025 een omvangrijk pakket importheffingen aankondigde, was de Europese reactie fel. Vanuit Brussel werd gesproken over een aanval op de internationale handelsorde, een bedreiging voor de wereldeconomie en een recept voor hogere inflatie. Europese beleidsmakers en economen waarschuwden dat handelsbarrières uiteindelijk leiden tot hogere prijzen, verstoringen van internationale productieketens en lagere economische groei. Vrijhandel gold als het fundament onder de internationale economie, terwijl protectionisme werd gezien als een stap terug.
Nog geen anderhalf jaar later voert de Europese Unie echter stap voor stap precies hetzelfde beleid. De invoering van een importheffing van €3 op pakketjes van buiten de EU met een waarde onder €150, de fors aangescherpte staalquota, de importheffingen op Chinese elektrische auto’s en de steeds nadrukkelijkere roep om bescherming tegen Chinese overcapaciteit laten zien dat ook Europa afscheid neemt van het vrijhandelsdenken dat het jarenlang verdedigde. Niet met dezelfde politieke retoriek als Trump, maar wel met dezelfde economische instrumenten en motieven. Dat betekent niet dat Trump in alles gelijk had. Wel laat het zien dat zijn analyse van de veranderende wereldeconomie minder onrealistisch was dan Europa destijds wilde erkennen.
