Negatieve rente op spaargeld?

Het is slechts een kwestie van tijd voordat spaarders te maken krijgen met negatieve rente. Op dit moment krijg je nog steeds een positieve rente op spaargeld, maar als de centrale bank de rente verlaagt wordt dat onhoudbaar. De centrale bank zal bij een renteverlaging nieuwe maatregelen moeten nemen om te voorkomen dat banken deze kosten doorbereken in de kredietverlening.

Op dit moment betalen banken 0,4% boeterente wanneer ze tegoeden te parkeren bij de ECB, maar die kosten worden niet doorberekend aan spaarders. Dat betekent dat banken momenteel verlies maken op spaargeld. Om die kosten terug te verdienen kunnen ze de rente op kredieten verhogen, waardoor lenen duurder wordt. Daardoor kan het dus zo zijn dat de rente op kredieten stijgt zodra de centrale bank de rente verlaagt.

Negatieve rente

Om het zogeheten transmissiemechanisme weer te laten functioneren zou de centrale bank twee maatregelen moeten nemen, zo schrijft de vicepresident van Morgan Stanley in een ingezonden stuk in de Financial Times. Om het draagvlak voor een negatieve spaarrente te vergroten moet de centrale bank kleine spaarders ontzien. Daarnaast moet een vlucht richting contant geld worden ontmoedigt, door hoge kosten in rekening te brengen voor opname van contanten.

Volgens de vicepresident van Morgan Stanley zou de centrale bank alle spaarders tot €5.000 een vrijstelling moeten geven voor een negatieve spaarrente. Deze maatregel zou volgens cijfers van de centrale bank per procentpunt negatieve rente ongeveer €15 miljard moeten kosten. Banken zouden de negatieve rente vervolgens kunnen doorberekenen aan alle spaartegoeden boven deze grens.

Vlucht naar contant geld

Bij een negatieve rente zullen meer spaarders hun geld van de bank halen. Op bankbiljetten is geen rente van toepassing, wat betekent dat dit een interessant alternatief wordt bij een negatieve rente op spaargeld. De centrale bank zou een vlucht naar contant geld kunnen ontmoedigen door hoge kosten in rekening te brengen aan banken. Banken moeten contant geld bestellen bij de centrale bank, wat betekent dat ze die kosten zullen doorberekenen aan klanten die vragen om contant geld. De ECB kan deze kosten afstemmen op het rentebeleid, zodat een vlucht naar cash minder aantrekkelijk wordt.

Meer stimulering

Mario Draghi zei donderdag dat hij bereid is alle opties te overwegen, indien de inflatie langdurig laag blijft. De officiële inflatie waar de ECB haar beleid op baseert zit al maanden in een dalende trend, waardoor de kans op nieuwe maatregelen steeds groter wordt. Naast het verlagen van de rente heeft de centrale bank nog andere opties, zoals het opkopen van bedrijfsobligaties en aandelen. Maar ook deze opties hebben ongunstige bijwerkingen, terwijl het rendement afneemt. Het laatste opkoopprogramma bracht weliswaar de rust op de obligatiemarkt terug, maar had amper effect op de officiële inflatie.

Het is dus zeer waarschijnlijk dat Draghi, of zijn verwachte opvolger Christine Lagarde, het pad van negatieve rente verder zal bewandelen. Dat betekent dat spaarders in de toekomst vaker te maken zullen krijgen met een negatieve spaarrente. Spaarders doen er verstandig aan te kijken naar alternatieven die het beste aansluiten bij hun persoonlijke situatie. Een van die alternatieven is goud, dat in het verleden goed presteerde in tijden met een negatieve reële rente.

Frank Knopers

Deze column verscheen eerder op Goudstandaard

Lees ook:

Deel dit artikel:

Frank Knopers

Frank Knopers studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem.