Geotrendlines Weekly

Weekly #116: Energiecrisis laait weer op, waarom zijn brandstoffen zo duur?

Frank Knopers — Fri, 24 Jul 2026 17:30:25 GMT

Deze week staat één thema centraal: de voortdurende strijd tussen macht en tegenmacht. Tussen landen, maar ook binnen overheden en instituties. Soms zichtbaar, maar veel vaker nog onzichtbaar. Achter veel actuele gebeurtenissen schuilt dezelfde fundamentele vraag: wie oefent invloed uit en op welke manier proberen verschillende spelers de machtsbalans naar hun hand te zetten? En wie profiteert?

Die machtsstrijd zien we op verschillende fronten terug. In de energiemarkt, waar vooral Europa kwetsbaar is door een grote afhankelijkheid van olie en brandstoffen uit andere werelddelen. Eerder schreven we al een analyse over wie profiteert van de hoge energieprijzen. In deze update leggen we uit waarom logistiek een sleutelrol speelt.

Daarnaast bespreken we een nieuw rapport van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, waarin Cuba wordt beschreven als een land dat ideologische beïnvloeding decennialang gebruikte als strategie om de Verenigde Staten van binnenuit te verzwakken. Dit is in lijn met de theorie van KGB-agent Yuri Bezmenov, over ideologische omverwerping als geopolitiek machtsinstrument.

Ook duiken we in de geschiedenis van Operation Gladio, het geheime stay-behind-netwerk dat werd opgezet om een eventuele overheersing van Europa door de Sovjet-Unie te kunnen ondermijnen, maar waarvan onderzoekers stellen dat het later veel verder reikte dan zijn oorspronkelijke doelstelling.

In het kader van macht en tegenmacht kijken we deze week ook terug naar de regeerperiode van Richard Nixon, die de macht van de federale bureaucratie wilde terugdringen en hervormen, maar daarbij frontaal botste met de permanente instituties van Washington. Tot slot bespreken we een nieuw essay van Sander Boon over paradigmadominantie in de sociale wetenschappen en de vraag hoe dominante denkkaders niet alleen ons begrip van de werkelijkheid bepalen, maar daarmee ook invloed uitoefenen op de manier waarop samenlevingen worden bestuurd.

Hoewel deze onderwerpen op het eerste gezicht weinig met elkaar gemeen lijken te hebben, draaien ze uiteindelijk allemaal om dezelfde vraag: hoe wordt macht georganiseerd, behouden en uitgedaagd? Juist door deze verschillende perspectieven naast elkaar te leggen ontstaat een breder beeld van de krachten die economie, politiek en samenleving vormgeven.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Energiecrisis laait weer op, waarom zijn brandstoffen zo duur?
Amerikaanse regering ziet Cuba als centrum van ideologische ondermijning

Geld & Economie

Overwaarde: Eenvoudige winst de op eigen woning?

Maatschappij & Cultuur

Schaduwoperaties, Vaticaanse bankiers en een paus die te gevaarlijk werd
Botsing der machten: hoe permanente structuren gekozen presidenten tegenwerken
Maatschappelijke en economische problemen veroorzaakt door paradigmadominantie in wetenschappen

Video’s

Sander Boon: Zonder vrijheid geen welvaart
Waarom overheden goud uit het systeem hebben gewerkt

Grafieken

Wie kocht het afgelopen kwartaal Bitcoin?
China: Van ‘fabriek van de wereld’ naar economische grootmacht

Abonneren?

Wil je ook voorsprong door kennis? Vul dan hieronder je e-mailadres in en klik op de gele ‘Subscribe’ knop om te abonneren. Toegang tot de Geotrendlines Weekly kost €9,95 per maand of €99,95 per jaar.

Ben je al abonnee van Geotrendlines Premium, dan kun je de volledige update lezen door op ‘Sign in’ te klikken en vervolgens het e-mailadres in te vullen waarmee je een account hebt op Geotrendlines Premium.

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

De wereld om ons heen verandert razendsnel. Geopolitiek verschuift de macht naar het oosten, terwijl het Westen blijft hangen in de wereld van gisteren. Dit verklaart de populariteit van goud en Bitcoin, die het ene na het andere record breken. Toch laten de meeste vermogensbeheerders en financieel planners deze alternatieven links liggen. Een gemiste kans.

Boon & Knopers Advisory helpt vermogende particulieren en ondernemers in een tijd van grote veranderingen. Met onze kennis van geopolitiek, economie en maatschappij helpen we jou een vermogensplan te maken dat werkt. De afgelopen vijf jaar heeft onze strategie de markt ruim weten te verslaan.

Heb je meer dan €1 miljoen aan vermogen en wil je sparren over een beleggingsstrategie die je voorbereid op de wereld van morgen? Zie je kansen die je financieel adviseur of vermogensbeheerder links laat liggen? Neem dan contact met ons op.

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Energiecrisis laait weer op, waarom zijn brandstoffen zo duur?

Deze week steeg de olieprijs door recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten weer tot boven de $100 per vat, terwijl de prijs een paar weken geleden nog bijna terug was op het niveau van voor de Iran-oorlog. Aan de pomp zag je daar weinig van terug, want de prijzen van benzine en diesel daalden veel minder hard en bleven relatief hoog. Hoe kan het dat die prijzen zo uit elkaar lopen?

In deze analyse duiken we dieper in de oliemarkt en laten we zien waarom de olieprijs alleen maar een deel van het verhaal vertelt. En dat er veel meer factoren meespelen die van invloed zijn op de prijs van brandstoffen. Want consumenten en bedrijven gebruiken geen ruwe olie, maar benzine, diesel, kerosine en andere geraffineerde producten.

Naast productie van ruwe olie zijn ook logistiek en raffinagecapaciteit van vitaal belang. En juist dat is momenteel de zwakste schakel. Zo kan er wereldwijd voldoende ruwe olie zijn, terwijl brandstoffen toch schaars en duur worden. Wat zijn de indicatoren waar wij naar kijken?

Olieprijs opnieuw omhoog, maar logistiek is het grootste probleem

Weekly #115: VS openen aanval op extreem links terrorisme

Frank Knopers — Fri, 17 Jul 2026 17:30:57 GMT

Op 16 juli presenteerde de Amerikaanse regering op twee onafhankelijk van elkaar georganiseerde events opvallende strategieën die tezamen kunnen worden gezien als een aanval op de links-progressieve trans-Atlantische technocratische structuren en de extremistische organisaties die daarbinnen konden floreren. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, veiligheidsadviseur Stephen Miller en minister van Financiën Scott Bessent presenteerden op een conferentie met delegaties van 65 landen een internationale strategie om geweld van extreem-linkse organisaties te bestrijden, waarbij vooral de financiële netwerken achter deze bewegingen centraal staan.

Een tweede strategie werd onthuld door president Trump. In een landelijke presentatie vanuit het Witte Huis kwam hij met belangrijke aanwijzingen voor de precaire staat van het Amerikaanse electorale systeem. Hij liet na zijn presentatie geheime documenten vrijgeven van onder andere CIA, FBI en NSA over onveiligheid van stemcomputers, enorme aantallen onterecht uitgegeven stembiljetten (overleden of illegaal) en inmenging in het verkiezingsproces door China tijdens de presidentsverkiezingen van 2020. Trump riep het Congres en de Senaat op om de Safe America Act te accorderen, een wetsvoorstel om de Amerikaanse verkiezingen beter te beveiligen, door invoering van legitimatie van Amerikaans ingezetene (waar bijna 80 procent van de Amerikaanse stemgerechtigden het mee eens zijn).

Hoewel het om twee verschillende dossiers gaat, vormen zij samen één bredere politieke strategie. Vanuit het perspectief van de Trump-regering is dit een frontale confrontatie met de progressief-linkse machtsstructuren die afgelopen decennia grote invloed hebben gekregen op overheid, media, universiteiten, maatschappelijke organisaties en het publieke debat. Door enerzijds de verkiezingsprocedure te hervormen en vermeende misstanden uit 2020 opnieuw te onderzoeken, en anderzijds de organisatorische en financiële infrastructuur achter gewelddadig links-extremisme aan te pakken, probeert de regering Trump het vertrouwen in de Amerikaanse rechtsorde te herstellen.

Diezelfde filosofie zien we deze week ook terug op financieel terrein. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk kondigden een intensieve samenwerking aan op het gebied van stablecoins en digitale financiële markten. Daarmee kiezen beide landen nadrukkelijk voor een model waarin privaat geld en marktinnovatie een centrale rol gaan spelen. Stablecoins kunnen uitgroeien tot een alternatief betaalsysteem dat internationale transacties sneller en efficiënter maakt, zonder dat iedere betaling via het traditionele bankwezen of de overheid hoeft te verlopen. Ook hier kiest Washington voor meer ruimte voor private initiatieven in plaats van verdere centralisatie van het geldsysteem via bijvoorbeeld CBDC’s.

Deze ontwikkelingen laten zien dat de Verenigde Staten onder Trump een duidelijke koerswijziging hebben ingezet. Waar veel westerse landen de afgelopen jaren kozen voor meer regulering, centralisatie en toezicht, lijkt Washington juist de nadruk te leggen op openheid, institutionele hervorming en een grotere rol voor het vrije initiatief. Of deze ambitieuze agenda politiek en juridisch volledig gerealiseerd kan worden, zal de komende jaren moeten blijken.

De presentatie van Trump werd niet uitgezonden door landelijke media en ook de conferentie van Rubio kreeg weinig aandacht in de landelijke en internationale pers. En als het wel werd besproken, dan in negatieve termen. Dit legt het probleem bloot. Het is niet prettig om te moeten concluderen, maar alleen als interpretaties van mainstream media worden genegeerd en informatie bij de bron wordt opgehaald, wordt duidelijk dat vrijheid – politiek, maatschappelijk én financieel – opnieuw tot een centraal uitgangspunt van het Amerikaanse beleid is gemaakt.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

VS openen aanval op links-extremisme
Trump wil verkiezingsfraude aanpakken
Europa veroordeelt Russisch gas, maar koopt meer LNG dan ooit

Geld & Economie

Stablecoin samenwerking tussen VS en VK
Winstgroei alleen is geen garantie voor hogere beurskoersen

Video’s

Hoe Qatar een plek veroverde op het wereldtoneel

Grafieken

Hoe lang gaat een valuta mee?
Hoe politiek gekleurd zijn AI chatbots?

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

VS openen aanval op extreem links terrorisme

De Amerikaanse regering heeft de strijd tegen links-extremisme officieel tot een veiligheidsprioriteit gemaakt. Tijdens een internationale bijeenkomst in Washington, die werd bijgewoond door in totaal 66 landen, presenteerden minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, veiligheidsadviseur Stephen Miller en minister van Financiën Scott Bessent ieder een ander onderdeel van dezelfde strategie. Rubio bouwde een internationale coalitie, Miller mobiliseerde het binnenlandse veiligheidsapparaat en Bessent richtte zich op de geldstromen achter activistische en extremistische organisaties.

Daarmee gaat het niet alleen om strengere vervolging van personen die geweld plegen. De regering-Trump wil de volledige infrastructuur rond links-extremistische bewegingen in kaart brengen: organisaties, geldschieters, stichtingen, digitale communicatiekanalen, internationale contacten en sympathisanten die volgens Washington geweld mogelijk maken of legitimeren. Deze aanpak vertoont duidelijke overeenkomsten met de manier waarop de Verenigde Staten na 11 september 2001 de strijd tegen islamitisch terrorisme organiseerden.

Weekly #114: Europese witwaswet brengt financiële controle in hogere versnelling

Frank Knopers — Fri, 10 Jul 2026 17:32:40 GMT

Deze weekupdate draait om een vraag die verder reikt dan geopolitiek of financiële markten alleen: wat doen beschavingen en bestuurlijke elites wanneer de wereld complexer en onvoorspelbaarder wordt? De geschiedenis laat zien dat technologische vooruitgang in dat geval niet automatisch leidt tot meer wijsheid of betere instituties. Integendeel. Naarmate systemen ingewikkelder worden en maatschappelijke problemen zich opstapelen, ontstaat vaak de reflex om de werkelijkheid beter beheersbaar te maken met meer regels, meer controle, meer toezicht en meer centrale sturing.

We bouwen raketten die naar Mars vliegen, algoritmes die ziektes sneller diagnosticeren dan artsen en netwerken die de hele planeet in real time verbinden. Technologische vooruitgang lijkt onstuitbaar. Maar ons morele kompas, ons collectieve geheugen en ons vermogen om wijs om te gaan met macht lijken stil te staan of zelfs achteruit te gaan. Door het aanpassen van de omgeving aan onszelf in plaats van omgekeerd hebben we de harde selectiedruk van de natuur grotendeels geneutraliseerd. Biologische evolutie draait op een laag pitje, terwijl onze culturele en bestuurlijke systemen nog steeds draaien op een brein dat is ontworpen voor kleine stammen op de savanne.

Juist die ontwikkeling lijkt zich vandaag in Europa af te tekenen. De Europese Unie opereert in een wereld waarin machtsverhoudingen verschuiven, zekerheden verdwijnen en het vertrouwen van burgers in de politiek en instituties afneemt. De reactie van beleidsmakers daarop is begrijpelijk: meer coördinatie, meer regulering en meer controle. Maar diezelfde reflex zal de kloof tussen overheid en burger juist verder vergroten. Burgers ervaren steeds vaker dat ingrijpende besluiten op grote afstand worden genomen, terwijl hun eigen invloed beperkt is en kleiner wordt. Wantrouwen wordt vervolgens beantwoord met nog meer toezicht, waardoor een zichzelf versterkende dynamiek ontstaat.

Deze tendens wordt versterkt door een ontwortelde, meritocratische elite die zich losmaakt van de samenleving (zoals Christopher Lasch al waarschuwde in The Revolt of the Elites). Ze bouwt eigen culturele enclaves, rationaliseert haar isolement als superioriteit en dient een vorm van “managed democracy” waarin schijn-rationaliteit machtsconcentratie maskeert. We excelleren in wat meetbaar, stapelbaar en direct lonend is, maar falen in wat diffuus, identiteitsgevoelig en langetermijn is.

Die rode draad zien we terug in de onderwerpen van deze week. We bespreken de nieuwe Europese witwasregels, die financiële privacy verder beperken, en de uitspraak van het Europese Hof van Justitie over het verspreiden van Russia Today video’s, wat opnieuw vragen oproept over de zo bejubelde persvrijheid in Europa.

Ook kijken we naar de veranderende geopolitieke werkelijkheid, waarin Europa via Turkije en Azerbeidzjan nieuwe energiecorridors probeert op te bouwen om zijn strategische positie veilig te stellen. Tot slot staan we stil bij de opmars van kunstmatige intelligentie in vermogensbeheer. AI kan ons helpen betere beslissingen te nemen, maar neemt niet het fundamentele probleem weg dat technologie geen vervanging is voor visie, gezond oordeel en historisch besef. Juist in een tijd waarin machines steeds slimmer worden, blijft de kwaliteit van menselijke besluitvorming misschien wel de belangrijkste succesfactor.

We dachten dat technologie ons zou bevrijden van onze evolutionaire beperkingen. In plaats daarvan hebben we die beperkingen verplaatst naar een domein waar ze moeilijker te zien en te corrigeren zijn. Dit inzicht is geen reden tot wanhoop, maar tot scherpe wakkerheid. De vraag is nu: beseffen we het op tijd om de culturele prikkels zo in te richten dat de intuïtief aantrekkelijke keuze ook de verstandige, duurzame en verbindende is?

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Europa bouwt nieuwe energie-as via Turkije en Azerbeidzjan
Geopolitieke transitie: van tanks naar Bitcoin als energetische vesting?

Geld & Economie

Europese witwaswet brengt financiële controle in hogere versnelling
AI gaat ook de wereld van vermogensbeheer veranderen, maar niet zonder risico

Maatschappij & Cultuur

Van baas over onze evolutie naar nieuw probleem
Vrije media, behalve als Brussel anders beslist?

Video’s

Europese welvaart onder druk? EU kiest voor controle, protectionisme en belastingen
Nout Wellink over Trump, goud en de AI-revolutie
Franse oud-minister Luc Ferry: ‘Oorlog Oekraïne begon met beschietingen op eigen bevolking’

Grafieken

Infographic: Geschiedenis van geld
Europese wapenindustrie maakte inhaalslag door Trump

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Europa bouwt nieuwe energie-as via Turkije en Azerbeidzjan

Terwijl de oorlog in Oekraïne de Europese veiligheidsorde ingrijpend heeft veranderd, voltrekt zich op de achtergrond een minstens zo belangrijke verschuiving. Europa bouwt namelijk aan een nieuwe energie- en handelsarchitectuur. Nu de relatie met Rusland ernstig is bekoeld en ook de afhankelijkheid van de Verenigde Staten minder vanzelfsprekend is geworden, richten Brussel en verschillende Europese lidstaten hun blik op de Zuidelijke Kaukasus. Turkije en Azerbeidzjan groeien daardoor uit tot strategische partners van steeds groter belang.

Jarenlang vormde goedkoop Russisch aardgas de ruggengraat van de Europese industrie. Na de Russische inval in Oekraïne kwam daar abrupt een einde aan. Hoewel vloeibaar aardgas uit de Verenigde Staten een deel van het tekort opvulde, wil Europa voorkomen dat het de ene afhankelijkheid inruilt voor de andere. Diversificatie van de energievoorziening is daarom een strategische prioriteit geworden.

Southern Gas Corridor

In die zoektocht spelen Azerbeidzjan en Turkije een steeds belangrijkere rol. Via de Southern Gas Corridor stroomt aardgas uit het Kaspische gebied via Georgië en Turkije naar Europa. De Trans-Anatolian Pipeline (TANAP) vormt daarbij de belangrijkste verbinding, waarna het gas via de Trans Adriatic Pipeline (TAP) onder meer Italië bereikt. Sinds het wegvallen van een groot deel van het Russische gas is het belang van deze corridor sterk toegenomen.

Route van de TANAP gaspijpleiding

Dat bleek onlangs tijdens het bezoek van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen aan Bakoe. Waar Brussel Azerbeidzjan jarenlang op een belerende toon aansprak op mensenrechten en democratisering, staan nu energiezekerheid, transportcorridors en investeringen centraal. Via het Global Gateway-programma wil de Europese Unie bovendien fors investeren in infrastructuur, energieverbindingen en logistieke corridors in de regio. Een tegenhanger van het Chinese Belt and Road Initiative.

Weekly #113: De terugkeer van industriepolitiek: Europa volgt Amerika

Frank Knopers — Fri, 03 Jul 2026 17:31:17 GMT

Na de Tweede Wereldoorlog ontstond een internationaal monetair systeem dat decennialang werd gepresenteerd als de basis voor stabiliteit, vrijhandel en economische groei. In werkelijkheid bracht dit systeem steeds grotere structurele onbalansen voort. Handelsoverschotten concentreerden zich in Azië, terwijl de Verenigde Staten en later ook Europa een steeds groter deel van hun industriële productie verloren.

De-industrialisatie in het Westen en de opkomst van China als industriële grootmacht zijn daarmee niet uitsluitend het gevolg van marktwerking, maar van een internationaal speelveld waarin monetaire, financiële en politieke prikkels de economische ontwikkeling structureel dezelfde kant op stuurden. Terwijl China de fabriek van de wereld werd, ontwikkelden de Verenigde Staten zich tot de financiële spil van het mondiale systeem. Europa dreigt inmiddels hetzelfde pad van de-industrialisatie te volgen.

Vanuit die context is het beleid van president Trump beter te begrijpen. Zijn importheffingen en industriepolitiek werden aanvankelijk weggezet als een aanval op de vrijhandel, maar inmiddels kiest ook de Europese Unie steeds nadrukkelijker voor bescherming van strategische sectoren. Vrijhandel maakt plaats voor protectionisme, economische veiligheid, strategische autonomie en actief industriebeleid. Daarmee schuift Europa steeds verder op richting een vorm van economische planning die enkele jaren geleden nog als onwenselijk werd beschouwd.

Juist daarin schuilt de tegenstelling met de Oostenrijkse School. Denkers als Carl Menger, Ludwig von Mises en Friedrich Hayek zagen vrije handel als het resultaat van economische vrijheid, eerlijke prijsvorming en een gelijk speelveld. Volgens hen ontstaan problemen juist wanneer overheden, centrale banken en industriebeleid de markt structureel verstoren. Vanuit die gedachte is protectionisme niet het ideaal, maar eerder een reactie op een wereld waarin van werkelijk vrije markten al lange tijd geen sprake meer is.

Pas wanneer de spanningen tussen de grote machtsblokken te groot worden, kan een correctie volgen. Denk aan de Plaza-akkoorden van 1985. Het alternatief is een geopolitieke confrontatie of financiële crisis die het systeem tot aanpassing dwingt. De manier waarop het internationale monetaire systeem is ingericht, vormt dus niet slechts de achtergrond van de huidige geopolitieke spanningen, maar ligt tot op zekere hoogte ook aan de basis ervan.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

De terugkeer van industriepolitiek: Europa volgt Amerika

Geld & Economie

Vermogensongelijkheid neemt toe, maar ook de bredere welvaart wereldwijd
Van onderdrukking naar herwaardering: verschuiving in het perspectief op goud
Wat is de Oostenrijkse School?

Maatschappij & Cultuur

Eric Weinstein’s nieuwe inschattingen over UAP’s: van scepticus tot waarschuwer
We kiezen eerst, verzinnen later: de triomf van de opportunistische mens’ (Deel 1)

Video’s

Poetin spreekt Bundestag toe over Europese samenwerking (2001)
Michael Saylor liet AI zijn Bitcoin-strategie (STRC) ontwerpen

Grafieken

Olieprijs daalt, maar brandstoffen blijven duur
Goud blijft ondervertegenwoordigd bij family offices

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

De terugkeer van industriepolitiek: Europa volgt Amerika

Toen president Donald Trump op Liberation Day in april 2025 een omvangrijk pakket importheffingen aankondigde, was de Europese reactie fel. Vanuit Brussel werd gesproken over een aanval op de internationale handelsorde, een bedreiging voor de wereldeconomie en een recept voor hogere inflatie. Europese beleidsmakers en economen waarschuwden dat handelsbarrières uiteindelijk leiden tot hogere prijzen, verstoringen van internationale productieketens en lagere economische groei. Vrijhandel gold als het fundament onder de internationale economie, terwijl protectionisme werd gezien als een stap terug.

Nog geen anderhalf jaar later voert de Europese Unie echter stap voor stap precies hetzelfde beleid. De invoering van een importheffing van €3 op pakketjes van buiten de EU met een waarde onder €150, de fors aangescherpte staalquota, de importheffingen op Chinese elektrische auto’s en de steeds nadrukkelijkere roep om bescherming tegen Chinese overcapaciteit laten zien dat ook Europa afscheid neemt van het vrijhandelsdenken dat het jarenlang verdedigde. Niet met dezelfde politieke retoriek als Trump, maar wel met dezelfde economische instrumenten en motieven. Dat betekent niet dat Trump in alles gelijk had. Wel laat het zien dat zijn analyse van de veranderende wereldeconomie minder onrealistisch was dan Europa destijds wilde erkennen.

Weekly #112: Mar-a-Lago: Terugkeer van economische soevereiniteit en balans

Frank Knopers — Fri, 26 Jun 2026 17:31:31 GMT

Wij mensen hebben een opmerkelijke eigenschap: we verwarren vaak de kaart met het landschap. We nemen de beschrijving aan voor de werkelijkheid, het nieuws voor de geschiedenis en de zichtbare gebeurtenissen voor de krachten die daaronder schuilgaan. Pas wanneer we bereid zijn een laag dieper te kijken, ontstaat een ander beeld. Dan blijken ogenschijnlijk losse ontwikkelingen vaak onderdeel van hetzelfde grotere verhaal.

Dat perspectief loopt als een rode draad door deze Weekly. Achter de handelsoorlog van Donald Trump gaat een poging schuil om de internationale economische orde te hervormen. Achter de reputatie van Alan Greenspan als almachtige centrale bankier lag een financieel schaduwstelsel dat nauwelijks onderdeel was van het publieke debat. In beide gevallen blijkt de zichtbare werkelijkheid slechts een deel van het verhaal.

Ook de geschiedenis van de Medici nodigt uit om verder te kijken dan het oppervlakkige beeld. Hun rijkdom maakte hen niet alleen tot machtige bankiers, maar ook tot beschermers van kunstenaars, architecten en wetenschappers. Daarmee laat de Renaissance zien dat beschaving niet uitsluitend ontstaat door politieke macht of technologische vooruitgang, maar ook door mensen die hun vermogen inzetten om kennis, schoonheid en nieuwe ideeën te laten bloeien.

Het slot van deze Weekly sluit daar naadloos op aan. Jordan Peterson stelt de vraag of feiten alleen voldoende zijn om de werkelijkheid te begrijpen. Zijn antwoord is ontkennend. Feiten zijn onmisbaar, maar krijgen pas betekenis binnen een groter geheel van waarden, verhalen en interpretaties. Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste opgave van deze tijd: niet méér informatie verzamelen, maar leren onderscheiden welke verhalen ons dichter bij de werkelijkheid brengen.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Mar-a-Lago: Terugkeer van economische soevereiniteit en balans

Geld & Economie

Nationalisaties weer aan de orde van de dag
Hoe onwetendheid over de eurodollarmarkt Greenspan groter maakte dan hij was

Maatschappij & Cultuur

Radicale ‘zekerheden’ bloeien in een wereld van goedkoop geld
De Medici en hun rol in de ontwikkeling van kunst, wetenschap en beschaving

Video’s

Feiten of perceptie: wat vormt onze werkelijkheid?

Grafieken

Kernenergie: een investering voor de toekomst
Juridische strijd tegen Trump’s hervormingen
De olieprijs bestaat niet
Centrale banken kopen meer goud dan officieel gerapporteerd

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Mar-a-Lago: Terugkeer van economische soevereiniteit en balans

De terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis markeert meer dan een koerswijziging in het Amerikaanse handelsbeleid. Achter de importheffingen en protectionistische maatregelen schuilt een veel bredere strategie: een poging om het internationale handels- en monetaire systeem te herzien.

Sinds het einde van het Bretton Woods-systeem hebben de Verenigde Staten de rol van economische spil van de wereld vervuld. De dollar groeide door de netwerkeffecten van de eurodollarmarkt uit tot onbetwiste wereldreservemunt, de Amerikaanse markt stond open voor buitenlandse producten en de Amerikaanse kapitaalmarkt absorbeerde de handelsoverschotten van exportlanden. Dat model stimuleerde decennialang globalisering, maar bracht ook steeds grotere onevenwichtigheden voort. Terwijl China een export gedreven economie opbouwde, kreeg de Verenigde Staten te maken met oplopende handelstekorten, de-industrialisatie en een steeds grotere afhankelijkheid van buitenlandse productie.

Importheffingen als drukmiddel

Eind 2024 beschreef Trump’s economisch adviseur Stephen Miran hoe importheffingen kunnen worden ingezet om de structurele scheefgroei in de wereldeconomie te corrigeren. Volgens hem beloont het huidige systeem landen die via manipulatie van de valuta hun consumptie laag houden, exportoverschotten opbouwen en hun spaargeld investeren in Amerikaanse financiële activa. Daardoor blijft de dollar sterk, maar verliest de Amerikaanse industrie aan concurrentiekracht. Vanuit dit perspectief zijn de importheffingen van Trump meer dan een klassiek protectionistisch instrument. Ze vormen een drukmiddel om handelspartners te dwingen tot nieuwe afspraken over valutabeleid, eerlijke handel en wederkerigheid.

Weekly #111: Trump’s Iran-Deal: Vrede door kracht of een meesterzet tegen verborgen netwerken?

Frank Knopers — Fri, 19 Jun 2026 17:31:13 GMT

Deze weekupdate draait om een rode draad die in vrijwel alle onderwerpen terugkeert: beschavingen worden niet alleen gevormd door ideeën, macht of technologie, maar vooral door de instituties en netwerken die bepalen hoe kennis, rijkdom en gezag worden doorgegeven. Wie de geschiedenis op die manier leest, ziet dat achter grote politieke omwentelingen vaak diepere financiële, culturele en maatschappelijke structuren schuilgaan.

Dat zien we in de geopolitiek, waar Trump’s Iran-deal niet alleen kan worden gelezen als diplomatieke doorbraak, maar ook als poging om oude machtsnetwerken en verborgen belangen bloot te leggen. We zien het in Florence, waar rijkdom eeuwenlang binnen dezelfde families bleef circuleren en waar de Medici met hun bankimperium lieten zien hoe financiële infrastructuur kon uitgroeien tot politieke en culturele macht.

Tegelijkertijd stellen we de vraag hoe betrouwbaar onze dominante verhalen eigenlijk zijn. Is de menselijke beschaving ouder en geavanceerder dan de officiële archeologie erkent? Is klassenstrijd werkelijk de sleutel tot maatschappelijke vooruitgang, of juist een denkfout die voorbijgaat aan vrijheid, eigendom en productiviteit? En wat betekent het wanneer kunstmatige intelligentie inmiddels een groot deel van de nieuwe boekenproductie voor haar rekening neemt?

De onderliggende les is dat samenlevingen hun kracht ontlenen aan de manier waarop zij omgaan met continuïteit: met kennis, kapitaal, instituties en waarheid. Beschavingen bloeien wanneer zij vermogen opbouwen, kennis zorgvuldig doorgeven en macht begrenzen. Zij raken in verval wanneer korte-termijndenken, ideologie of verborgen belangen die fundamenten ondermijnen.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Trump’s Iran-Deal: Vrede door kracht of een meesterzet tegen verborgen netwerken?

Geld & Economie

Hoe rijkdom generaties overleeft
De Medici en de geboorte van het moderne bankwezen

Maatschappij & Cultuur

Is de menselijke beschaving veel ouder en geavanceerder dan we denken?
De grote denkfout van de klassenstrijd

Video’s

Pieter Omtzigt over politieke corruptie en de leegte van Nederland
Medici: Godfathers of the Renaissance

Grafieken

Meeste nieuwe boeken worden met AI geschreven
Noorwegen heeft meer dan $2 biljoen in staatsfonds
China is koploper in zowel hernieuwbare energie als steenkool

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Trump’s Iran-Deal: Vrede door kracht of een meesterzet tegen verborgen netwerken?

Terwijl de wereld nog nadenkt over de ondertekening van de deal in Versailles op 17 juni 2026, rijzen er vragen over wat er zich écht achter de schermen afspeelt. Donald Trump tekende een 14-punts Memorandum of Understanding met Iran na maanden van spanning, inclusief Israëlische aanvallen op Hezbollah in Libanon, een Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz en een Amerikaanse tegenblokkade.

Het akkoord markeert een interim-wapenstilstand met praktische gevolgen: onmiddellijke stopzetting van militaire operaties op alle fronten, inclusief Libanon (met druk van de VS op Israël om zich hieraan te houden), heropening van de cruciale zeestraat voor commerciële scheepvaart zonder tol voor de eerste zestig dagen, opheffing van de Amerikaanse blokkade en sanctieverlichting zodat Iran weer olie kan exporteren. Iran belooft geen kernwapens na te streven, het beheer van verrijkt uranium komt aan bod in verdere gesprekken, en er komt een fonds van minstens driehonderd miljard dollar voor wederopbouw, met een venster van zestig dagen voor een definitief akkoord over sancties en het kernprogramma.

Weekly #110: Waarom goud?

Frank Knopers — Fri, 12 Jun 2026 17:30:14 GMT

Ook deze week wijkt onze weekupdate vanwege vakantie af van de gebruikelijke opzet. Vanaf volgende week keren we terug naar het reguliere format met analyses over geopolitiek, economie en maatschappij. Vorige week deelden we de inleiding en het eerste hoofdstuk van onze bestseller Van Goud tot Bitcoin!, waarin we teruggingen naar de essentie van geld als boekhoudkundig systeem om de balans tussen geven en nemen in een samenleving bij te houden. Deze week vervolgen we met het tweede hoofdstuk van deel 1: Waarom goud?

In dit hoofdstuk laten we zien waarom goud door de geschiedenis heen steeds opnieuw door de markt werd geselecteerd als middel om vermogen in op te slaan. Niet door toeval of per decreet, maar vanwege haar unieke eigenschappen: goud is duurzaam, deelbaar, universeel herkenbaar en moeilijk te delven. Het aanbod groeit in een langzaam en voorspelbaar tempo, waardoor het vertrouwen in de waarde ervan behouden blijft. Doordat het veel moeite kost om aan goud te komen en niemand er volledige controle over heeft is het een universeel en neutraal vertrouwensanker geworden. Op het hoogste en het laagste niveau, zowel voor natiestaten als het individu.

In dit hoofdstuk gaan we in op netwerkeffecten en de zogenoemde stock to flow ratio van goud, die verklaren waarom dit edelmetaal zich fundamenteel onderscheidt van andere grondstoffen. Hoe meer mensen goud gebruiken als opslag van waarde, hoe sterker het netwerkeffect en hoe groter het vertrouwen erin wordt. Vanuit deze invalshoek verklaren we de dominante positie van de Amerikaanse dollar en de potentie van Bitcoin.

Daarmee komen we bij een belangrijk onderscheid: Goud is geen belegging zoals een aandeel of obligatie. Goud produceert geen winst of cashflow. Goud is vermogen. Een instrument waarmee mensen al eeuwenlang koopkracht proberen te beschermen tegen inflatie, politieke onzekerheid en de erosie van fiatgeld.

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Heb je niet iedere week tijd om deze weekupdate te lezen? Geen probleem, want in de app van Substack (Apple/Google) zit ook een voorleesfunctie die best goed werkt. Zo luister je onze weekupdate als een podcast. Bijvoorbeeld tijdens het reizen, het koken of andere bezigheden. Open de weekupdate in de Substack app en klik op het kleine afspeelicoontje rechtsboven.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Van Goud tot Bitcoin

2. Waarom goud?

‘Schulden maken is voor overheden een verborgen manier om de welvaart van de mensen te confisqueren. Goud blokkeert dit verraderlijke proces. Het dient als bescherming van eigendomsrechten.‘

Alan Greenspan

Door de geschiedenis heen is de verschijningsvorm van geld steeds veranderd, maar de evolutie is in feite gestopt met goud. Vandaag de dag wordt goud niet meer gebruikt als betaalmiddel, omdat centrale banken en overheden de controle over de bepaling van wat geld is naar zich toe hebben getrokken. Sindsdien gebruiken we fiatgeld, dat op zichzelf geen waarde heeft en waar ook geen inspanning in de vorm van energie tegenover staat.

Maar hoe zijn we eigenlijk bij goud uitgekomen? In dit hoofdstuk leggen we verschillende fundamentele concepten uit die verklaren waarom goud uiteindelijk door de samenleving gekozen werd als de meest geschikte vorm van geld. We leggen uit hoe netwerkeffecten, marginaal nut en de zogeheten stock to flow ratio waarde geven aan goud.

Weekly #109: Wat is geld?

Frank Knopers — Fri, 05 Jun 2026 17:30:29 GMT

Vanwege vakantie ziet onze weekupdate er deze week en volgende week iets anders uit dan u van ons gewend bent. In plaats van de gebruikelijke focus op de actualiteit delen wij met u het eerste deel van onze bestseller Van Goud tot Bitcoin!, waarvan we inmiddels meer dan 5.000 exemplaren hebben verkocht.

In dit eerste deel leggen we het fundament door terug te gaan naar de meest fundamentele vraag: Wat is geld eigenlijk? Want hoewel de verschijningsvorm van geld door de geschiedenis heen voortdurend is veranderd, is de functie altijd hetzelfde gebleven. Geld is in de basis een mentale balans, een boekhoudkundig systeem waarmee mensen in een samenleving de balans kunnen bijhouden tussen geven en nemen. Welke vorm daarbij hoort? Dat veranderde door de eeuwen heen op basis van trial and error: van schelpen, zout en stenen tot gouden en zilveren munten, van papiergeld en wisselbrieven tot elektronisch geld en uiteindelijk Bitcoin.

Juist in een tijd van oplopende overheidsschulden, structurele inflatie en steeds verdergaande interventies van centrale banken wordt het belangrijk om terug te gaan naar die basis. Want geld is niet neutraal als overheden en centrale banken het monopolie over geldcreatie naar zich toetrekken. Dan verandert het van een objectieve waardestandaard in een instrument van politieke macht en overdracht van vermogen.

In deze weekupdate delen we de inleiding en het eerste hoofdstuk van deel 1, met als onderwerp ‘Wat is geld’. Volgende week volgt het tweede hoofdstuk, waarin goud centraal staat als waardestandaard en als fundament onder monetaire systemen door de geschiedenis heen.

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Van Goud tot Bitcoin

Van Goud tot Bitcoin!

Deel 1: Geld, goud en schuld

‘Als mensen vandaag het geldsysteem begrijpen, breekt morgen de revolutie uit.’

Henry Ford, 1864 - 1947

Wat is geld? Die vraag zouden we kunnen beantwoorden aan de hand van de functies die het vervult, als ruilmiddel, rekenmiddel en spaarmiddel. Maar dat is niet de essentie van wat geld is. Het is in de basis slechts een instrument dat mensen wereldwijd in staat stelt goederen en diensten uit te wisselen met als uitgangspunt wederzijds voordeel. Het is een instrument dat alleen kan functioneren als mensen erop kunnen vertrouwen dat het haar functie blijft vervullen en als iedereen op basis van dezelfde spelregels kan deelnemen aan het economische verkeer.

Door de geschiedenis heen is de verschijningsvorm van geld vele malen geëvolueerd, maar de functie bleef altijd hetzelfde: het faciliteren van handel binnen een samenleving. Of het nu gaat om kleitabletten in het oude Babylonië, kerfstokken in de vroege middeleeuwen, schelpen uit de Malediven, grote ronde stenen op het eiland Yap in de Stille Oceaan of moderne bankbiljetten. Het zijn instrumenten die op zichzelf geen waarde vertegenwoordigen, maar die hun waarde ontlenen aan het vertrouwen dat andere mensen het instrument zullen accepteren in ruil voor goederen en diensten.

Weekly #108: Trump’s plannen voor een verenigd Midden-Oosten

Frank Knopers — Fri, 29 May 2026 17:31:17 GMT

Sinds de terugkeer van Donald Trump op het wereldtoneel lijkt de kloof tussen perceptie en werkelijkheid groter dan ooit. Vrijwel dagelijks verschijnen er in de mainstream media analyses waarin Trump wordt neergezet als roekeloos, impulsief of gevaarlijk voor de internationale orde. Dit fenomeen staat inmiddels bekend als het Trump Derangement Syndrome (TDS): een reflexmatige afkeer waarbij nauwelijks nog wordt gekeken naar de mogelijke strategie achter zijn handelen. Daardoor blijft een fundamentele vraag vaak onderbelicht: wat als er achter de schijnbare chaos wél degelijk een geopolitiek plan schuilgaat?

Juist op dat punt onderscheiden wij ons van een groot deel van de gevestigde media. Waar veel analyses blijven hangen in dagelijkse verontwaardiging, proberen wij juist de onderliggende machtsverschuivingen zichtbaar te maken. Trump lijkt namelijk steeds nadrukkelijker te handelen vanuit het besef dat de unipolaire wereldorde van na de Koude Oorlog voorbij is. China is uitgegroeid tot economische tegenmacht, Rusland blijft een belangrijke militaire en grondstoffenmacht en regionale spelers zoals India, Saoedi-Arabië en Turkije eisen hun eigen positie op. In plaats van eindeloze militaire interventies lijkt Trump de Verenigde Staten daarom voor te bereiden op een multipolaire wereldorde waarin machtsbalans, handel en regionale veiligheidsstructuren centraal staan.

Dat bredere strategische perspectief zien we momenteel op meerdere fronten tegelijk ontstaan. Volgens Pippa Malmgren tekent zich zelfs een mogelijke wereldwijde “peace dividend” af. Zij wijst op opmerkelijke geopolitieke verschuivingen die in de reguliere media nauwelijks in samenhang worden besproken: een mogelijk verenigd Midden-Oosten onder uitgebreide Abraham Akkoorden inclusief een tweestatenoplossing, Iraanse onderhandelingen in Doha, Pakistan dat intensief overlegt in Beijing, Amerikaanse en Chinese samenwerking rond Taiwan, technologie en de Straat van Hormuz, toenadering tussen de VS enerzijds en Cuba en Venezuela anderzijds, en zelfs signalen van ontspanning op het Koreaanse schiereiland waarbij Noord-Korea Zuid-Korea voorzichtiger begint te erkennen als legitieme staat.

Vooral de uitbreiding van de Abraham Akkoorden lijkt daarbij cruciaal. Waar de oorspronkelijke akkoorden van 2020 vooral werden gezien als een informeel anti-Iraans veiligheidsblok, lijkt Trump nu juist te streven naar een veel bredere regionale orde waarin economische integratie, handelsroutes, energiebelangen en veiligheid met elkaar verweven raken. Zelfs Iran lijkt daarin op termijn een plaats te kunnen krijgen. Vanuit dat perspectief zijn Trump’s geopolitieke manoeuvres niet alleen gericht op confrontatie, maar juist op het creëren van nieuwe machtsbalansen waarin rivaliserende landen economische belangen krijgen bij stabiliteit in plaats van escalatie.

Dat is precies de dimensie die in veel reguliere analyses ontbreekt. Waar de mainstream media vooral focussen op stijl, conflict en controverse, proberen wij juist de structurele veranderingen achter de headlines bloot te leggen. Of Trump’s strategie uiteindelijk slaagt, valt nog te bezien. Maar wat deze ontwikkelingen wel laten zien, is dat de Amerikaanse regering achter de schermen mogelijk veel doelgerichter opereert dan vaak wordt aangenomen.

Tot slot: Volgende week en de week erop verschijnt in verband met vakantie een aangepaste Weekly. Niet afgestemd op de actualiteit, maar het tijdloze verhaal dat we vertellen in het eerste deel van ons boek Van Goud tot Bitcoin!

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Abraham Akkoorden 2.0
Wanneer bestuurders de bevolking als obstakel gaan zien

Geld & Economie

Privaat geld herschrijft toekomst van geld
Pensioenfondsen als vorm van kapitaalcontrole
Trump op een $250 biljet?

Maatschappij & Cultuur

De denkers die de sociologie mager lieten lijken
Ideologie: een surrogaat dat ontkoppelt van de realiteit

Video’s

Toespraak hoge rechter VS over klassieke grondrechten
Frank Furedi: Waar komt de angst voor populisme vandaan?
Waarom dissidenten in het Europees Parlement zeldzaam zijn

Grafieken

Straat van Hormuz nog steeds dicht
Opkomst en neergang van ‘peer review’ waarheidsvinding
Hong Kong haalt Zwitserland in als parkeerplaats voor vermogen

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Abraham Akkoorden: Trump’s plannen voor een verenigd Midden-Oosten

De recente uitspraken van Donald Trump over de Abraham Akkoorden wijzen mogelijk op een veel bredere geopolitieke strategie dan enkel normalisatie tussen Israël en Arabische landen. In een nieuw bericht op het platform Truth Social schetste hij de contouren van een nieuwe veiligheids- en machtsarchitectuur voor het Midden-Oosten, waarin landen als Saudi-Arabië, Qatar, Turkije, Egypte, Jordanië, Bahrein en zelfs Pakistan onderdeel moeten worden van een gezamenlijk raamwerk dat niet alleen economisch, maar vooral strategisch van aard is. Daarmee lijken de Abraham Akkoorden, opgesteld tijdens de eerste ambtstermijn van Trump, zich te ontwikkelen van een diplomatiek normalisatieproject tot een regionaal gesteunde verklaring waarin veiligheid, handel, energie en geopolitiek met elkaar verweven raken.

Om deze ontwikkeling goed te begrijpen, is het belangrijk terug te gaan naar de eerste Abraham Akkoorden. Onder bemiddeling van Trump sloten Israël, de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein op 15 september 2020 historische akkoorden waarin zij diplomatieke betrekkingen normaliseerden. Later volgden ook Marokko en Soedan. De naam van deze verklaring is een symbolische verwijzing naar Abraham als gemeenschappelijke voorvader van jodendom, christendom en islam.

Destijds werden de akkoorden vooral gezien als een doorbraak in de relatie tussen Israël en de Arabische wereld, maar de diepere strategische betekenis lag elders: voor het eerst ontstond er een informeel veiligheidsblok van pro-Amerikaanse staten die gezamenlijk de opkomst van Iran moesten indammen. En dat deze akkoorden meer zijn dan alleen beloftes op papier blijkt wel uit het feit dat Israël eerder deze maand Iron Dome luchtafweertechnologie heeft gedeeld met de Verenigde Arabische Emiraten, om zodoende Iraanse aanvallen af te kunnen slaan.

Weekly #107: Trump, Xi en Poetin schetsen contouren multipolaire wereldorde

Frank Knopers — Fri, 22 May 2026 17:31:37 GMT

Meer dan dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur en het optimisme van Francis Fukuyama’s beroemde these over het ‘einde van de geschiedenis’, wordt steeds duidelijker dat de unipolaire wereld onder westerse leiding plaatsmaakt voor een multipolaire werkelijkheid. Niet ideologie, maar economische en geopolitieke machtsverschuivingen vormen daarbij de drijvende kracht. Door de sterke groei van opkomende machten ligt het economische zwaartepunt van de wereld niet langer exclusief in het Westen. China groeide uit tot industriële supermacht, Rusland herwon strategische invloed dankzij energie en grondstoffen, terwijl de Verenigde Staten onder Trump steeds meer kiezen voor een pragmatische koers gericht op eigen belangen en invloedssferen. De recente staatsbezoeken van zowel Trump als Poetin aan Beijing onderstrepen dat de contouren zichtbaar worden van een nieuwe wereldorde georganiseerd rond drie grote machtsblokken: de Verenigde Staten, China en Rusland.

Tegelijkertijd laat deze transitie zien waarom Fukuyama’s visie uiteindelijk onhoudbaar bleek. De geschiedenis bleek niet te eindigen in een rationele, liberale wereldorde waarin economische integratie en technocratisch bestuur alle diepere menselijke drijfveren zouden overstijgen. Onder de oppervlakte bleven krachten actief die zich niet laten wegorganiseren: identiteit, machtsdrang, cultuur, religie, nationale belangen en de behoefte aan erkenning. Fukuyama zag die spanning zelf al deels aankomen in zijn analyse van Donald Trump als symbool van menselijke ambitie en dominantie, maar hij onderschatte uiteindelijk hoe sterk deze onderliggende krachten zouden terugkeren zodra de globalisering begon te schuren. De liberale wereldorde bleek geen eindstation van de geschiedenis, maar eerder een tijdelijke fase binnen een veel grotere historische cyclus.

Juist daarom is de parallel met de oude Egyptische mythe van Seth en Osiris zo opvallend actueel. Osiris symboliseert daarin harmonie, natuurlijke orde en verbondenheid met grotere cycli, terwijl Seth de kracht vertegenwoordigt van ratio en controle. Het beeld van Seth die een kist laat bouwen die exact om Osiris heen past, weerspiegelt op symbolische wijze het moderne geloof in de maakbare wereld: de overtuiging dat mens, economie en samenleving volledig beheersbaar zijn binnen rationele systemen en technocratische modellen. Maar net als in Fukuyama’s wereldbeeld bleek de werkelijkheid uiteindelijk weerbarstiger. Wat niet binnen de vastgestelde kaders past — menselijk gedrag, geopolitieke rivaliteit, culturele identiteit en de behoefte aan autonomie — zoekt uiteindelijk altijd een uitweg. De transitie naar een multipolaire wereldorde laat zien dat geschiedenis, net als in de mythe van Seth en Osiris, nooit definitief tot stilstand komt. Onder iedere schijnbaar stabiele orde blijven de diepere krachten van verandering voortdurend aanwezig.

Deze visie op menselijk gedrag en de pendulebeweging van samenlevingen door de tijd heen hebben we vertaald naar een unieke modelportefeuille en is tevens de basis voor de vermogensregie gesprekken van Boon & Knopers Advisory.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Trump, Xi en Poetin tekenen contouren multipolaire wereldorde
Hoe de ‘einde van de geschiedenis’ Trump mogelijk maakte

Geld & Economie

Een oude wijsheid als oplossing voor monetaire chaos
Verenigd Koninkrijk wil olie- en gasboringen in Noordzee verbieden
Ghana nationaliseert productie goudmijnen

Maatschappij & Cultuur

Seth versus Osiris: Lessen uit het oude Egypte

Video’s

Verenigd Koninkrijk versoepelt sancties tegen Russische energie
Staan we aan de vooravond van een grondstoffenhausse?

Grafieken

Hoe groot is de AI hausse?
Kapitaalmarktrente naar hoogste niveau sinds 2007
Het risico van langlopende staatsleningen
In Duitsland groeit alleen de overheid nog
Tether koopt meer goud dan Chinese centrale bank
Nederland koploper in belasting op aardgas

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Trump, Xi en Poetin tekenen contouren multipolaire wereldorde

De ontvangst van de Russische president Vladimir Poetin in Beijing deze week was meer dan een symbolisch staatsbezoek. Slechts enkele dagen nadat de Chinese president Xi Jinping de Amerikaanse president Donald Trump met groot ceremonieel had ontvangen, rolde China opnieuw de rode loper uit voor de andere belangrijke wereldleider. De vrijwel identieke ontvangst van Trump en Poetin onderstreepte een bredere boodschap van Beijing: China ziet zichzelf steeds nadrukkelijker als het centrale knooppunt in een nieuwe multipolaire wereldorde, waarin de VS, China en Rusland elkaar niet alleen als rivalen benaderen, maar ook zoeken naar mogelijkheden om op basis van gelijkwaardigheid samen te werken.

Daarmee lijkt zich langzaam een wereld af te tekenen waarin de grote mogendheden niet langer uitsluitend denken in termen van confrontatie, maar steeds meer zoeken naar een gecontroleerde vorm van concurrentie, samenwerking en wederzijdse erkenning van invloedsferen. Dit sluit aan onze analyse van vorige week naar aanleiding van de ontmoeting tussen Trump en Xi Jinping in Beijing.

Russische president Vladimir Poetin bracht deze week staatsbezoek aan Xi Jinping (Bron: Kremlin)

Daarin stond de zogenoemde Thucydides Trap centraal: de historische dynamiek waarbij een opkomende macht en een gevestigde macht in een gevaarlijke confrontatie terecht kunnen komen zodra machtsverhoudingen verschuiven. Het centrale vraagstuk van deze tijd is niet of China de Verenigde Staten economisch en geopolitiek voorbij zal streven, maar vooral of de twee grootmachten een manier kunnen vinden om die transitie zonder confrontatie te laten verlopen.

Weekly #106: China, Amerika en de schaduw van Thucydides

Frank Knopers — Fri, 15 May 2026 17:30:31 GMT

De wereld lijkt zich steeds sneller te verwijderen van het tijdperk dat Francis Fukuyama ooit omschreef als ‘The End of History’. Dertig jaar lang draaide de wereldeconomie om globalisering, vrijhandel, efficiënte productieketens en een steeds grotere afhankelijkheid van het dollarsysteem. Productie werd uitbesteed aan lagelonenlanden, nationale grenzen vervaagden economisch en politiek, en elites presenteerden deze ontwikkeling als een bijna onvermijdelijke vooruitgang. Maar juist dat model loopt nu tegen zijn grenzen aan. Landen halen productie terug naar eigen grondgebied, beschermen strategische industrieën, bouwen alternatieve handelsroutes en vergroten hun monetaire autonomie met goud. De wereld beweegt van ‘just in time’ naar ‘just in case’.

Die omslag werpt ook een nieuw licht op de erfenis van de in de negentiende eeuw opgerichte Fabians. Hun strategie was nooit gebaseerd op een plotselinge revolutie, maar op gradualisme: een langzame, bijna onzichtbare verschuiving van instituties, beleid en maatschappelijke verhoudingen via bestaande partijen, universiteiten, media en bureaucratie. De samenleving werd daarbij niet gezien als een organisch geheel, maar als een project dat door experts gestuurd en hervormd moest worden. Globalisering paste lange tijd perfect in dat wereldbeeld: nationale samenlevingen werden opengebroken, economische afhankelijkheden vergroot en nieuwe vormen van supranationale sturing gelegitimeerd onder het mom van samenwerking, diversiteit en beheerde pluraliteit.

Maar nu ontstaat een tegenbeweging. De maatschappelijke en geopolitieke spanningen die door globalisering zijn opgebouwd — migratiecrises, industriële uitholling, energieafhankelijkheid, economische ongelijkheid en afnemend vertrouwen in instituties — laten zich steeds moeilijker managen door dezelfde technocratische klasse die deze ontwikkeling jarenlang heeft aangestuurd. De-globalisering is daarom niet alleen een economische trend, maar ook een politieke correctie op een wereldbeeld waarin nationale soevereiniteit, sociale cohesie en strategische autonomie ondergeschikt werden gemaakt aan efficiëntie, open grenzen en top-down bestuur.

Tegen deze achtergrond krijgt de ontmoeting tussen Donald Trump en Xi Jinping in Beijing een veel bredere betekenis. Beide leiders lijken te beseffen dat de oude wereldorde niet langer houdbaar is, maar ook dat een ongecontroleerde breuk enorme risico’s met zich meebrengt. De Verenigde Staten proberen via protectionisme, herindustrialisatie en strategische autonomie hun industriële basis te herstellen, terwijl China gedwongen wordt een export-gedreven groeimodel los te laten dat steeds kwetsbaarder wordt.

Daarmee draait deze top uiteindelijk om dezelfde historische vraag die Thucydides al stelde bij de rivaliteit tussen Athene en Sparta: kunnen een gevestigde en een opkomende wereldmacht een machtsverschuiving beheerst laten verlopen zonder in een destructieve confrontatie terecht te komen? Misschien is dat wel de kern van deze tijd: een wereld die langzaam afscheid neemt van het globalistische experiment van de afgelopen dertig jaar en terugkeert naar een systeem waarin controle over grondstoffen, handelsroutes, energie en technologie opnieuw centraal komen te staan.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

China, Amerika en de schaduw van Thucydides
Emiraten bouwen nieuwe oliepijpleiding om zeestraat te omzeilen

Geld & Economie

Goud: Meer geopolitieke dan economische hedge

Maatschappij & Cultuur

De stille strategie van de Fabians
Het verlaten auto-experiment van 1969

Video’s

Remco de Boer over het falende energiebeleid in Nederland
Ayn Rand: ‘Zonder overheden geen monopolies’

Grafieken

Wereldwijde olievoorraden dalen in recordtempo
VS importeren steeds minder uit China

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

China, Amerika en de schaduw van Thucydides

De ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese tegenhanger Xi Jinping in Beijing stond in het teken van een vraag die veel verder gaat dan handelstarieven of diplomatieke verhoudingen: kunnen de Verenigde Staten als bestaande wereldmacht en China als nieuwe wereldmacht de overgang naar een multipolaire wereldorde beheerst laten verlopen, zonder in een destructieve confrontatie terecht te komen?

Xi verwees in deze ontmoeting - de eerste sinds 2017 - expliciet naar de zogenoemde Thucydides Trap: de historische dynamiek waarbij een opkomende macht in botsing komt met een gevestigde macht. Deze term is ontleend aan de Griekse historicus Thucydides, die de oorlog tussen Athene en Sparta verklaarde uit de opkomst van Athene en de vrees die dit bij Sparta veroorzaakte. Harvard-onderzoeker Graham Allison populariseerde dit concept en wees erop dat vergelijkbare machtsverschuivingen in de geschiedenis vaak, maar niet altijd, tot oorlog hebben geleid. We schreven in 2023 op Geotrendlines Premium een analyse over deze Thucydides Trap.

Weekly #105: Europa werkt aan fiscale muur

Frank Knopers — Fri, 08 May 2026 17:31:22 GMT

Albert Einstein zei ooit dat problemen niet opgelost kunnen worden op hetzelfde denkniveau als waarop ze zijn ontstaan. Deze woorden sluiten aan bij de politieke, economische en maatschappelijke ontwikkelingen in Europa, waar we in deze Weekly over schrijven. Europese regeringsleiders proberen de gevolgen van jarenlang falend beleid op te lossen met nog meer van hetzelfde beleid: meer centralisatie, hogere belastingen, meer schulden en meer controle. De politieke elite leeft in een voorgeschreven werkelijkheid van klimaatdoelen, bureaucratie en politieke ambities, terwijl de realiteit - geopolitiek, economisch en maatschappelijk - zich daar steeds minder naar voegt.

Daarmee volgt Europa precies het patroon dat historicus Arnold Toynbee beschreef in zijn studie naar de opkomst en ondergang van beschavingen. Volgens hem gaan beschavingen niet ten onder door een externe vijand, maar doordat bestuurlijke elites het vermogen verliezen adequaat te reageren op nieuwe uitdagingen. De leidinggevende klasse raakt meer en meer vervreemd van de samenleving, verdedigt het bestaande systeem en probeert afnemend gezag en gebrek aan visie te vervangen door bureaucratie en macht.

Problemen worden niet opgelost, maar zoveel als mogelijk beheersbaar gehouden. Terwijl de economische groeikracht afneemt, energieprijzen hoog blijven en de verzorgingsstaat onder druk staat door vergrijzing en migratie, kiest de politieke elite van Europa vooral symptoombestrijding: verdere centralisatie, hogere belastingen, nieuwe investeringsfondsen en strengere controle en regelgeving. Wanneer belastinginkomsten niet meer toereikend zijn komen de vermogens van burgers steeds nadrukkelijker in beeld. Dat blijkt uit verkennend onderzoek naar gecoördineerde vermogensregistratie, emigratiebelasting (exit taks) en strengere controle op kapitaalstromen.

Toynbee beschreef ook hoe elites in neergaande beschavingen steeds gevoeliger worden voor kritiek en afwijkende geluiden. Ook dat zien we terug in het hedendaagse Europa. Gezag, gebaseerd op legitimiteit en vertrouwen, maakt langzaam plaats voor macht: systemen van toezicht, registratie en handhaving. Onder het mom van veiligheid en desinformatie schuift Europa richting meer controle op online gedrag, denk aan verplichte digitale identificatie en strengere monitoring van burgers en geldstromen.

Deze ontwikkelingen zijn op het eerste gezicht weinig hoopgevend. Maar juist in een omgeving van crisis en tegenslag wordt de voedingsbodem gelegd voor innovatie en vernieuwing, wanneer samenlevingen opnieuw aansluiting zoeken bij de werkelijkheid in plaats van haar te proberen te beheersen. Grote kantelpunten dwingen uiteindelijk tot nieuwe keuzes, nieuwe ideeën en nieuwe vormen van leiderschap. En precies daarom is deze periode niet alleen een tijd van risico’s, maar ook van historische kansen.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Haalt Europa in de toekomst meer aardgas uit de Middellandse Zee?
Het Europa van twee snelheden

Geld & Economie

Europa bereidt fiscale muren voor: Exit taks meer vermogensbelasting
Goudmarkten en de tweedeling tussen fysiek en papier

Maatschappij & Cultuur

Spanningen in Ierland: immigratie, woningcrisis en groeiende onvrede
Wetgeving stuurt gedrag, maar kan de realiteit niet veranderen

Video’s

Ursula von der Leyen ziet haar eigen Muur niet
Bondskanselier Merz wil anonimiteit op internet aanpakken
Chevron topman waarschuwt voor brandstoftekorten in Europa

Grafieken

Dollar is nog altijd de dominante wereldmunt
Neergang Duitse industrie in één grafiek
Europa spendeerde vooral geld aan de verzorgingsstaat

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Weekly #104: De oliecrisis als geopolitieke herverdeling

Frank Knopers — Fri, 01 May 2026 17:32:00 GMT

Onze tijd wordt gekenmerkt door een scherpe tweedeling. Aan de ene kant staat een vorm van links progressief idealisme, dat uitgaat van de overtuiging dat de wereld maakbaar is en gestuurd kan worden op basis van morele principes. Aan de andere kant zien we een reactie die vaak wordt weggezet als rechts nihilisme of conservatief realisme, waarin juist wordt benadrukt dat de werkelijkheid weerbarstig is en dat menselijke natuur zich niet laat vormen naar abstracte idealen. Deze tegenstelling lijkt politiek, maar raakt aan iets meer fundamenteels: de spanning tussen overtuiging en realiteit, tussen intentie en uitkomst.

Onder die spanning ligt een mechanisme dat al werd blootgelegd door sociologen als Theodor Adorno en Jürgen Habermas: het moment waarop alle vraagstukken verschuiven van waarheidsvinding naar macht. Filosoof Peter Sloterdijk maakt dat nog scherper door te wijzen op de blinde vlek van elke elite, van links tot rechts: het vermogen om het eigen gelijk te verheffen tot norm. Want het echte gevaar zit niet in de leugen van de ander, maar in het eigen gelijk, zodra het macht krijgt en niet langer ter discussie mag staan.

In de geopolitiek vertaalt dit zich naar een Europa dat sterk leunt op idealisme en de overtuiging van haar eigen gelijk, terwijl grootmachten als de Verenigde Staten en Rusland opereren vanuit strategisch eigenbelang. De energiecrisis en de blokkade van de Straat van Hormuz maken duidelijk dat macht uiteindelijk wordt bepaald door controle over grondstoffen en handelsroutes. Terwijl andere machtsblokken hun eigen belangen expliciet nastreven, worden Europese landen geleid door een elite die de belangen van de eigen bevolking uit het oog verliest.

Economisch zien we dezelfde dynamiek in de pensioenwereld. Fondsen als ABP bewegen zich binnen een kader waarin ideologische criteria en technocratische modellen leidend zijn geworden. Wat “verantwoord” beleggen is, wordt van bovenaf gedefinieerd, terwijl de primaire doelstelling — rendement voor deelnemers — naar de achtergrond verdwijnt. Het ontbreken van marktwerking zorgt ervoor dat deze koers nauwelijks wordt bijgesteld, met als gevolg structureel tegenvallende resultaten.

Op maatschappelijk niveau zien we dat links idealisme en rechts realisme niet alleen inhoudelijk botsen, maar ook in hun kijk op de mens zelf: als maakbaar of juist begrensd. Dit raakt aan de inzichten van historicus Arnold Toynbee en Sloterdijk. Toynbee beschreef hoe beschavingen vervallen wanneer elites hun eigen wereldbeeld opleggen en het contact met de realiteit verliezen. Sloterdijk laat zien waarom dat gebeurt: omdat elke overtuiging uiteindelijk de neiging heeft zichzelf te verharden zodra ze macht krijgt.

Of het nu gaat om geopolitiek, economie of samenleving, telkens zien we hoe het spanningsveld tussen idealisme en realisme kantelt als één visie dominant en daarna dogmatisch wordt. Niet omdat idealen verkeerd zijn of realisme koud, maar omdat het gevaar ontstaat op het moment dat één perspectief zichzelf tot enige waarheid verklaart — en daarmee immuun wordt voor een beargumenteerde correctie.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

De oliecrisis als geopolitieke herverdeling
Verenigde Arabische Emiraten verlaten OPEC, wat betekent dit?

Geld & Economie

Voldoet het bestuur van pensioenfonds ABP wel aan de criteria?
Centrale banken blijven in hoog tempo goud kopen
Overwaarde op je huis is straks niet mee van jou?

Maatschappij & Cultuur

Hoe elites altijd de ‘waarheid’ bepalen

Video’s

Hoe samenlevingen ten onder gaan, volgens Arnold Toynbee
Wat kunnen we leren van Theo van Gogh?
Milton Friedman: Vier manieren om geld uit te geven

Grafieken

2022: Het jaar waarin goud een geopolitieke hedge werd
Duitse industrie niet hersteld van de coronacrisis
Chinese vastgoedbubbel loopt verder leeg
Britse 10-jaars rente op crisisniveau

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

De oliecrisis als geopolitieke herverdeling

De blokkade van de Straat van Hormuz is meer dan alleen een verstoring van de energiemarkt. Het past ook in een bredere herschikking van macht, waarin de Verenigde Staten en Rusland opvallend genoeg deels dezelfde belangen hebben. Beide landen zijn grote olie- en gasproducenten, beschikken over exportcapaciteit buiten de Perzische Golf en profiteren economisch van een wereld waarin energiebronnen schaarser en duurder worden. Hoewel er geen bewijs is van een formele overeenkomst tussen Trump en Poetin, lijkt het er bijna op alsof er afspraken zijn gemaakt over de verdeling van invloedssferen.

In deze weekupdate delen we een hypothetisch scenario dat als verklaring kan dienen voor wat er nu gebeurt in het Midden-Oosten. En hoe de blokkade van de zeestraat een strategie kan zijn om concurrentie in de wereldwijde oliemarkt op achterstand te zetten en machtsverhoudingen in de wereld te doen kantelen. Niet alles is wat het lijkt.

Weekly #103: Rusland draait energiekraan naar Europa dicht?

Frank Knopers — Fri, 24 Apr 2026 17:31:04 GMT

De wereld die decennialang draaide op just in time logistiek en verregaande globalisering kantelt zichtbaar. Wat begon met de oorlog in Oekraïne en in een stroomversnelling is geraakt sinds de herverkiezing van Donald Trump, heeft geleid tot een herwaardering van afhankelijkheden, risico’s en strategische kwetsbaarheid. In plaats van maximale efficiëntie en schaalvoordelen staat nu veerkracht en onafhankelijkheid centraal: van just in time naar just in case. Overheden en bedrijven bouwen buffers op, halen productie dichter bij huis en zetten in op strategische autonomie. Zoals we vorige week al schreven: de Europese droomtijd is voorbij, en het ontwaken wordt van buitenaf afgedwongen.

Die omslag wordt deze week pijnlijk concreet. Voor het eerst dreigt Rusland energie expliciet in te zetten als politiek drukmiddel, door de toevoer van olie en mogelijk ook gas richting Europa versneld te beperken. Daarmee komt een fundamentele vraag op tafel te liggen: beschikt Europa wel over voldoende voorraden en alternatieven om deze schok op te vangen? De lage vullingsgraad van Europese gasopslagen laat zien dat het oude marktgedreven systeem van voorraadopbouw tekortschiet op het moment dat zekerheid nodig is. Waar just in time en marktefficiëntie minimale buffers opleverde, dwingt de nieuwe realiteit tot een politiek gestuurd just in case beleid, met strategische voorraden en steeds meer centrale coördinatie.

Ook buiten Europa is deze trend zichtbaar. China heeft in aanloop naar het conflict rond Iran niet alleen zijn strategische olievoorraden fors uitgebreid, maar koopt tegelijkertijd op grote schaal zilver in – een belangrijke grondstof voor zonnepanelen en elektronica.

Ook op financieel niveau zien we dat beleggers zich indekken tegen politieke risico’s. De klassieke 60/40-portefeuille, gebouwd op het idee van voorspelbare correlaties en liquide markten, verliest aan overtuigingskracht. In plaats daarvan winnen goud en Bitcoin terrein als politiek neutrale financiële activa die bescherming kunnen bieden tegen systeemschokken.

Wat zich aftekent is een structurele breuk met de afgelopen decennia. De wereld van snelheid, optimalisatie en wederzijdse afhankelijkheid maakt plaats voor een systeem waarin redundantie, controle en geopolitieke positionering centraal staan. Just in case is daarmee geen tijdelijke reflex, maar het effect van deglobalisering. De vraag is niet óf Europa wakker wordt, maar of het op tijd voldoende buffers heeft opgebouwd om deze nieuwe realiteit te doorstaan.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Rusland draait energiekraan naar Europa dicht?
Hoe werkt de Europese gasopslag?

Geld & Economie

Staatsobligaties: De illusie van veiligheid
De toegevoegde waarde van Bitcoin en goud in een beleggingsportefeuille
Mysterie van Fort Knox: ligt het goud er wel?

Maatschappij & Cultuur

Patronen herhalen zich
Van Milner tot Trump

Video’s

Amerikaanse leger omarmt Bitcoin?
Documentaire oliecrisis
Wat kost een middenhuurwoning?

Grafieken

Aanbod kerosine droogt op: 60 procent minder getransporteerd
Grootste pensioenfondsen Nederland blijven ver achter
China hamstert zilver

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Rusland draait energiekraan naar Europa dicht?

Rusland heeft de afgelopen dagen twee gerichte stappen gezet die direct ingrijpen op de Europese energievoorziening. Per 1 mei wil Moskou de doorvoer van Kazachse olie naar Duitsland via de Druzhba-pijpleiding stilleggen. Daarmee wordt een grote raffinaderij in Schwedt getroffen, die circa 90 procent van de brandstofvoorziening voor Berlijn en de omliggende regio verzorgt. Sinds 2022 draait deze raffinaderij grotendeels op Kazachse olie, nadat directe Russische leveringen wegvielen. Tegelijkertijd heeft de Russische president Poetin gesuggereerd dat de gasexport naar Europa versneld kan worden beëindigen, nog vóór de deadline van begin 2027 dat de EU voor zichzelf heeft gesteld.

Weekly #102: Straat van Hormuz open: Wie profiteerde van de blokkade?

Frank Knopers — Fri, 17 Apr 2026 17:30:49 GMT

De prille heropening van de Straat van Hormuz lijkt op het eerste gezicht een terugkeer naar normaliteit, maar onder de oppervlakte laat de geopolitieke escalatie van de oorlog in Iran vooral zien hoe belangrijk olie en gas zijn voor de wereldeconomie. Hoge energieprijzen leggen bloot hoe afhankelijk Europa nog altijd is in dit opzicht. En diezelfde energieprijzen dwingen landen nu om klimaatambities te heroverwegen: maatregelen worden teruggedraaid om energie betaalbaar te houden. Tegelijkertijd profiteren energie-exporteurs als de Verenigde Staten en Rusland van de ontwrichting, via hogere prijzen en stijgende exportvolumes. De conclusie die we kunnen trekken is dat energie nog steeds onmisbaar is voor economische en geopolitieke macht.

Met de verkiezingsnederlaag van Orbán wordt in de EU ondertussen de deur geopend naar versnelling van besluitvorming, mogelijk zelfs via het inperken of afschaffen van het vetorecht van lidstaten. Wat jarenlang werd gezien als noodzakelijk instrument ter bescherming van de nationale soevereiniteit, dreigt nu ingeruild te worden voor meer directe besluitvorming op Europees niveau. Onder druk wordt alles vloeibaar – en juist in tijden van crisis blijken lidstaten bereid meer macht over te dragen.

Hier raakt deze ontwikkeling aan een dieperliggend thema dat we deze week behandelen via het werk van Peter Sloterdijk. Zijn analyse van Europa als continent dat zich na de Tweede Wereldoorlog terugtrok in een comfortabele ‘droomtijd’ krijgt een nieuwe lading. De overdracht van soevereiniteit aan supranationale structuren kan worden gezien als een manier om de confrontatie met andere machten buiten Europa aan te gaan. Maar naarmate de externe druk toeneemt – van energiecrises tot geopolitieke spanningen – nemen ook de spanningen binnen Europa toe. Wordt een superstaat EU wel gedragen door de bevolking?

Wat zich aftekent, is een kantelpunt. Europa wordt gedwongen keuzes te maken over macht en strategische autonomie. Niet langer in theorie, maar in de praktijk van een wereld die snel verandert. In deze Weekly brengen we die ontwikkelingen samen – van energie en geopolitiek tot monetair beleid en maatschappelijke verschuivingen – als onderdelen van één groter verhaal.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Straat van Hormuz open: Wie profiteerde van de blokkade?
Orban verliest verkiezingen in Hongarije: Wat betekent dat voor de EU?

Geld & Economie

Economische realiteit stopt klimaatbeleid
Centrale banken en de natiestaat

Maatschappij & Cultuur

Dromen kan écht niet meer
De moderne Opiumoorlog

Video’s

Ursula von der Leyen: ‘De goedkoopste energie is de energie die je niet gebruikt’
Jordan Peterson over de Toren van Babel

Grafieken

Waarom ‘de olieprijs’ niet bestaat
Inflatie is niet overal hetzelfde
Deze landen kochten het meeste goud sinds 2000
Vergrijzing in het Amerikaans Congres

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Straat van Hormuz open: Wie profiteerde van de blokkade?

Nu Iran aankondigt dat de Straat van Hormuz weer “volledig open” is voor commerciële scheepvaart, lijkt er weer licht aan de tunnel na anderhalve maand van ontwrichting op de energiemarkt. Tegelijkertijd is er alle reden om die heropening met enige voorzichtigheid te benaderen. De doorgang is gekoppeld aan een fragiel staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon en scheepvaart moet gebruikmaken van door Iran aangewezen “gecoördineerde routes”. President Donald Trump sprak weliswaar van een zeestraat die “volledig open en klaar voor passage” is, maar de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens blijft van kracht en onderhandelingen met Teheran zijn nog gaande. Van een structurele oplossing is dus nog geen sprake.

Hoe dan ook, de impact van de blokkade was aanzienlijk. Onder normale omstandigheden stroomt ongeveer 20 procent van de wereldwijd verhandelde olie door de Straat van Hormuz. Het vrijwel stilvallen van deze route leidde tot een historische verstoring van de energiemarkt en joeg de olieprijs op tot boven de $100 per vat. Welke landen hebben daar het meest van geprofiteerd?

Weekly #101: Iran als geopolitieke spil in het Midden-Oosten

Frank Knopers — Fri, 10 Apr 2026 17:30:44 GMT

Met het recente staakt-het-vuren rond Iran is het moment aangebroken om de balans op te maken van de Amerikaanse missie. Die balans is op zijn best gemengd. Het regime in Teheran zit nog altijd in het zadel, de Straat van Hormuz is niet volledig heropend en van een structurele de-escalatie is nog geen sprake. Tegelijkertijd is er wel aanzienlijke schade toegebracht aan de militaire infrastructuur van Iran en aan het vermogen van het land om via proxies dreiging uit te oefenen in de regio. Daarmee lijkt de missie van Trump minder gericht op klassieke regime change, en meer op het verzwakken van Iran als middelpunt van een verdeel- en heers strategie in het Midden-Oosten. In deze Weekly een ander perspectief op de ontwikkelingen in Iran.

Ondertussen winnen goud en Bitcoin aan betekenis in een wereld waarin internationale handel en het betalingsverkeer steeds meer gepolitiseerd raken. Goud is de neutrale monetaire reserve zonder tegenpartijrisico, wat verklaart waarom landen als Frankrijk hun voorraden naar eigen bodem halen. Wanneer bondgenootschappen onder druk staan en landen niet meer blind op elkaar kunnen vertrouwen, is het belangrijk om monetaire soevereiniteit te behouden. En dat betekent ook controle over het goud.

Bitcoin kan fungeren als een digitaal alternatief voor internationale afwikkeling, juist omdat het buiten het traditionele financiële systeem opereert. Als zodanig heeft Bitcoin tot op heden geen rol van betekenis gespeeld, maar dat zou komende jaren zomaar kunnen veranderen. In een fragmenterende wereldorde vervult deze virtuele munt zonder tegenpartij een complementaire rol. Bitcoin maakte directe afwikkeling van financiële transacties mogelijk, zonder logistieke barrières van fysiek goud of politieke risico’s van banken en het dollarsysteem.

Misschien ligt daarin ook de bredere les van deze week. Of we nu kijken naar Iran, naar Trump of naar de herschikking van het financiële systeem, we zien nooit enkel en alleen de feiten, maar altijd ook onze eigen interpretatie ervan. Dezelfde werkelijkheid kan op meerdere manieren worden gelezen - als conflict, als strategie of als onderdeel van een groter patroon - zonder dat één lezing zich definitief laat bewijzen. In een tijd van grote geopolitieke verschuivingen is het besef dat onze waarneming gekleurd is misschien wel de belangrijkste vorm van inzicht.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Iran als geopolitieke spil in het Midden-Oosten

Geld & Economie

Bitcoin: Alternatief betaalmiddel in een fragmenterende wereldorde
Frankrijk repatrieert laatste goudstaven
Waarom small caps nu beter presteren

Maatschappij & Cultuur

Scenario’s van Shell’s denker Pierre Wack
‘De Wachters van Henoch’: onoplosbaar mysterie van interpretatie

Video’s

Karel van Wolferen en Ad Verbrugge in gesprek over nieuwe media, Trump en het Westen
Moeder Aarde als een ruimteschip

Grafieken

Steeds meer steenkool nodig
Nieuwe oliecrisis is nog niet aandelenkoersen verwerkt
Olieprijs is $97 op papier, maar in werkelijkheid $147 per vat

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Klik op de ‘play’ knop in de Substack app om een Weekly als podcast te luisteren

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Iran als geopolitieke spil in het Midden-Oosten

Iran is de centrale schakel in een bredere machtsstructuur die zich uitstrekt van het Midden-Oosten tot Washington. Dat schrijft Joe Lange van Badlands Media in een analyse uit 2023 die door de recente ontwikkelingen in Iran weer actueel is geworden. Zijn kernpunt is dat Iran niet alleen een staat is met eigen ambities, maar ook een knooppunt waarin geldstromen, proxygroepen, inlichtingendiensten en geopolitieke belangen samenkomen. Juist daarom noemt hij Iran de spil in het web. Wie wil begrijpen hoe macht in het Midden-Oosten werkelijk functioneert, kan volgens hem niet om Iran heen.

Daarmee verschuift ook het perspectief op de rol van Donald Trump. In deze lezing voerde Trump niet alleen een hardere koers tegen Teheran, maar verzette hij zich tegen een bredere verdeel- en heerspolitiek waarin spanningen, vijandbeelden en gecontroleerde instabiliteit politiek bruikbaar zijn. Zijn acties tegen Iran moeten dan niet uitsluitend worden gezien als confrontatie met een vijandige staat, maar als een poging om dit onderliggende systeem van verdeel en heers te doorbreken. Of die poging slaagt of verzandt in economische stagnatie of crisis leggen we voor deze analyse even terzijde.

Jubileumactie: Win een ontmoeting met Sander en Frank!

Geotrendlines — Thu, 09 Apr 2026 09:04:47 GMT

Alleen deze week kun je nog profiteren van onze jubileumactie van 30 procent korting op een jaarabonnement. Maar dat is niet alles, want als je nu een abonnement afsluit op deze Geotrendlines Weekly maak je ook nog eens kans op een persoonlijke ontmoeting met Sander en Frank, de mannen achter deze weekupdate en de podcasts bij Holland Gold! Een mooie kans om de diepte in te gaan over geopolitieke, monetaire en maatschappelijke ontwikkelingen in de wereld.

Heb je al een abonnement afgesloten via deze kortingsactie? Ook dan maak je kans op deze ontmoeting. We selecteren de winnaar geheel willekeurig uit alle nieuwe leden die een jaarabonnement nemen tegen dit gunstige tarief.

Maak kans op een persoonlijke ontmoeting

Normaal betaal je €99,95 voor een jaarabonnement, maar deze week krijg je 30 procent korting. Dat betekent dat je het eerste jaar voor slechts €69,97* lang iedere vrijdag onze update in je mailbox ontvangt.

In de Geotrendlines Weekly lees je wekelijkse onze analyses van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van geopolitiek, economie en maatschappij. Een laagdrempelige manier om toegang te krijgen tot onze kennis en analyses.

Klik op onderstaande knop als je wilt profiteren van korting en kans wilt maken op een ontmoeting met Sander en Frank!

Abonneer nu met 30% korting

*Deze jubileumactie geldt tot en met zondag 12 april en geldt alleen voor het eerste jaar. Daarna wordt het abonnement automatisch verlengd voor €99,95.

De eerste week betaal je slechts 1 eurocent, zodat je eerst kennis kunt maken met onze analyses. Na een week wordt het abonnementsgeld afgeschreven via automatische incasso. Vragen? Stuur een mail naar info@geotrendlines.com.

Meer lezen?

Wil je weten hoe de Geotrendlines Weekly eruitziet? We hebben één recente editie open gezet, zodat je deze gratis kunt lezen. Zo krijg je een beeld van wat je kunt verwachten met een jaarabonnement:

Weekly #97: Oliemarkt loopt vast: waarom logistiek nu belangrijker is dan productie

Maak kans op een persoonlijke ontmoeting met Sander en Frank!

Abonneer en maak kans op een ontmoeting

Weekly #100: Jubileumeditie + kortingsactie!

Frank Knopers — Fri, 03 Apr 2026 17:30:10 GMT

Met deze jubileumeditie gaan we een nieuwe fase in. Onze weekupdate gaat vanaf nu verder onder de naam Geotrendlines Weekly – een logische stap, omdat deze publicatie onderdeel is van Geotrendlines.

Geotrendlines is vanaf nu het kennisplatform van Boon & Knopers Advisory. Via dit platform delen we met het Weekly en Premium abonnement onze visie op de belangrijkste trends en gebeurtenissen op het gebied van geopolitiek, economie en maatschappij.

Wil je met ons sparren en heb je behoefte aan vermogensregie? Dan ben je bij Boon & Knopers Advisory aan het juiste adres.

In een wereld waarin het onderscheid tussen narratief en werkelijkheid steeds diffuser wordt, scheppen wij helderheid in een tijd van chaos en verandering. Deze 100ste editie vieren we met een jubileumactie!

Tot en met zondag 12 april kun je een jaarabonnement op deze Geotrendlines Weekly afsluiten met 30 procent korting (alleen voor het eerste jaar). Dat is slechts €69,97 (normaal €99,95)!

Voor wie structureel voorbij het dominante verhaal wil kijken en wil begrijpen wat er werkelijk speelt, is dit het moment om aan te sluiten.

Abonneer nu met 30% korting

In deze editie komt dit centrale thema – de kloof tussen voorgeschreven werkelijkheid en realiteit – wederom naar voren, juist omdat op meerdere fronten dezelfde tegenstelling zichtbaar wordt. Neem energie. De voorgeschreven werkelijkheid is dat Europa economisch sterk en autonoom is, vaak afgezet tegen landen als Rusland. Maar de realiteit is dat die welvaart in hoge mate afhankelijk is van de continue aanvoer van goedkope energie. Zodra die onder druk komt te staan, verschuift de machtsbalans abrupt naar producenten en blijkt hoe kwetsbaar dat model in feite is.

Diezelfde spanning zien we terug in het financiële systeem. De voorgeschreven werkelijkheid is dat we leven in een welvarende wereld waarin groei en krediet vanzelfsprekend zijn, en waarin we ons een hoge levensstandaard kunnen permitteren. De realiteit is dat een groot deel van die welvaart leunt op een systeem waarin naar schatting 70 tot 80 procent van alle leningen wordt gebruikt om bestaande schulden te herfinancieren. Dat maakt het systeem afhankelijk van voortdurende liquiditeit – een fragiel evenwicht dat bij verstoring snel kan omslaan in een crisis. Wat als solide groei wordt gepresenteerd, vertoont daarmee kenmerken van een systeem dat alleen blijft functioneren zolang de geldkraan openstaat.

Op maatschappelijk en politiek niveau wordt deze kloof misschien nog het duidelijkst zichtbaar. De voorgeschreven werkelijkheid is dat de Europese Unie het toonbeeld is van democratische samenwerking tussen soevereine staten. Maar de realiteit is dat die ruimte in de praktijk begrensd wordt door ideologische conformiteit. In de aanloop naar de Hongaarse verkiezingen zien we hoe Brussel zich al voorbereidt op een mogelijke overwinning van Orbán – niet door de uitkomst te omarmen, maar door manieren te zoeken om die te neutraliseren. Democratie blijkt daarmee conditioneel: ze geldt zolang de uitkomst binnen de gewenste bandbreedte blijft.

Tot slot zien we deze tegenstelling ook scherp terug in het energiebeleid. De voorgeschreven werkelijkheid is dat de huidige geopolitieke spanningen een reden zijn om de energietransitie te versnellen, met meer investeringen in elektrificatie, zon en wind. Maar de realiteit is dat Europa nog altijd structureel afhankelijk is van olie en gas, en dat alternatieven die afhankelijkheid voorlopig niet kunnen vervangen. Sterker nog, zonder grootschalige subsidies en garanties blijken veel van deze investeringen economisch niet rendabel – wat neerkomt op kapitaalvernietiging. Juist in deze opeenstapeling van tegenstellingen wordt zichtbaar hoe groot de kloof is geworden tussen wat wordt verteld en wat daadwerkelijk mogelijk is.

Abonneer nu met 30% korting

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Zonder olie geen economische macht
Brussel bereid zich voor op overwinning Orbán

Geld & Economie

De aanstaande ‘grote muur’ van schulden
Argentinië klimt uit het dal onder Milei

Maatschappij & Cultuur

De nieuwe Pravda: Grote kloof tussen Europees energiebeleid en realiteit
Wat kan AI gaan betekenen voor economie en samenleving?

Video’s

Andrea Speyerbach over een politiek programma op zoek naar partij
Energiecrisis in Europa: Einde van ‘net zero’ en Russische sancties?
Jordan Peterson over de westerse ‘toren van Babel’

Grafieken

Europese rentelasten schieten omhoog door oorlog Iran
Landbouwproducten worden duurder door hoge energieprijzen
Krapte in de fysieke oliemarkt?
Wereldwijde stromen van vloeibaar gas

Abonneren?

Wil je ook voorsprong door kennis? Vul dan hieronder je e-mailadres in en klik op de gele ‘Subscribe’ knop om te abonneren en deze updates te blijven volgen.

Toegang tot de wekelijkse update van Boon & Knopers kost €9,95 per maand of €99,95 per jaar.

Ben je al abonnee van Geotrendlines, dan kun je de volledige update lezen door op ‘Sign in’ te klikken en vervolgens het e-mailadres in te vullen waarmee je een account hebt op Geotrendlines. Abonnees hebben al toegang en hoeven dus niet op de ‘Subscribe’ knop te klikken. Heb je als abonnee van Geotrendlines toch problemen met inloggen? Stuur dan een e-mail naar info@boonknopers.com.

Deze weekupdate van Boon & Knopers wordt mogelijk gemaakt door abonnees. Door te abonneren kunt u deze wekelijkse updates blijven lezen.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Zonder olie geen economische macht

Het huidige conflict in het Midden-Oosten heeft de kwetsbaarheid van met name Europa blootgelegd. Het welvarende continent wordt nu geconfronteerd met schaarste aan brandstoffen en energie. En hoewel er nu nog voldoende brandstof beschikbaar is in Nederland doet de situatie denken aan de oliecrisis van 1973.

Het drukt ons met de neus op de feiten: de machtsverhouding tussen olieproducerende en olie-importerende landen wordt uiteindelijk bepaald door een eenvoudig maar vaak onderschat gegeven: olie is niet zomaar een grondstof, maar de onmisbare motor van de moderne economie. Zonder olie vallen productie, transport en logistiek stil, en daarmee ook de economische activiteit waarop een groot deel van onze welvaart is gebaseerd. Dit maakt energie tot een strategisch goed dat zich onttrekt aan de gebruikelijke economische logica van vraag en aanbod.

Zolang olie ruim voorhanden is, lijkt het alsof importerende landen de regie hebben. Lage prijzen, diversificatie van leveranciers en financiële slagkracht wekken de indruk dat energie slechts een marginale kostenpost is binnen een verder autonoom economisch systeem. Maar dit beeld draait volledig om zodra schaarste optreedt. Dan wordt zichtbaar dat energie geen afgeleide factor is, maar een voorwaarde voor economische waardecreatie zelf.

De structurele kracht van producenten

De macht van olieproducerende landen ligt in de strategische waarde van hun exportproduct. Zodra het aanbod van olie afneemt – door geopolitieke spanningen, conflicten of onderinvestering – stijgt de prijs disproportioneel. Dat komt doordat de vraag op korte termijn nauwelijks afneemt: er zijn simpelweg geen directe alternatieven voor brandstoffen als benzine, diesel en kerosine. Om in economische termen te spreken: de vraag naar olie is relatief inelastisch.

Weekly #99: Energiecrisis dwingt Europa tot koerswijziging

Frank Knopers — Fri, 27 Mar 2026 18:30:59 GMT

De rode draad van deze weekupdate is even eenvoudig als ongemakkelijk: achter alles wat je ziet gebeuren kan een andere agenda schuilgaan, die voor de meeste mensen onzichtbaar kan blijven door een overvloed aan juiste en onjuiste informatie. De werkelijkheid wordt niet alleen gevormd door wat we zien, maar ook door wat we niet zien. Wie zich uitsluitend baseert op het dominante narratief en dat wat voor iedereen zichtbaar is, mist vaak de onderliggende dynamiek die uiteindelijk de richting bepaalt.

Dat zien we bijvoorbeeld op de Europese energiemarkt. Jarenlang werd het verhaal verteld dat Europa zich definitief zou losmaken van Russische energiebronnen. Die koers werd gepresenteerd als moreel noodzakelijk en strategisch verstandig. De realiteit die zich nu aandient, is dat de deur naar Rusland nu toch stilzwijgend weer op een kier wordt gezet. Niet omdat de overtuiging is veranderd, maar omdat de fysieke en economische realiteit van energieschaarste Europa daartoe zal dwingen. Wat als een principiële breuk werd verkocht, blijkt in de praktijk een opportunistische politieke koers.

Ook in de geopolitiek rond Trump en het Midden-Oosten zien we hoe het zichtbare verhaal en de werkelijkheid mogelijk uiteenlopen. In de media domineert het beeld van een Amerikaanse president die zich schaart achter Israël en die met regime change precies hetzelfde doet als zijn voorgangers. Tegelijkertijd circuleren analyses die suggereren dat het beleid van Trump onderdeel is van een bredere strategie, gericht op het doorbreken van de Britse buitenlandse politieke agenda gebaseerd op verdeel-en-heers. Deze alternatieve verklaring geeft ons het inzicht dat geopolitieke verhoudingen zelden eendimensionaal zijn.

Op economisch vlak speelt iets vergelijkbaars. De wereldeconomie wordt nog altijd geanalyseerd op basis van de aanname dat handelsstromen in evenwicht zijn en tekorten het gevolg zijn van nationale beleidskeuzes. In werkelijkheid is het internationale monetaire systeem structureel uit balans. Surpluslanden exporteren hun overschotten, terwijl landen als de Verenigde Staten deze absorberen. Wat in het publieke debat wordt gezien als economisch falen van bijvoorbeeld de Amerikaanse economie, blijkt vanuit dit alternatieve perspectief een logisch gevolg van de manier waarop het systeem is ingericht.

Dichter bij huis zien we dezelfde discrepantie in de opbouw van een oorlogseconomie. Investeringen in defensie worden gepresenteerd als stimulans voor groei, innovatie en werkgelegenheid. Maar economisch gezien gaat het vooral om herverdeling van kapitaal, waarbij middelen worden onttrokken aan productieve sectoren die direct bijdragen aan de welvaart. Zonder directe dreiging of oorlogsbuit is de vermeende economische winst grotendeels een illusie.

Tot slot werpt ook de geschiedenis een ander licht op het heden. De oliecrisis van de jaren ’70 wordt vaak gezien als een drukmiddel van OPEC tegen het Westen. Maar volgens de Saoedische olieminister Yamani lag de werkelijkheid anders: het waren juist de Verenigde Staten die aandrongen op hogere olieprijzen om hun eigen productiecapaciteit rendabel te maken. OPEC speelde daarin een rol die uiteindelijk haar eigen positie verzwakte. Wat destijds als confrontatie werd gepresenteerd, blijkt achteraf onderdeel van een complexer strategisch economisch spel.

Wie deze voorbeelden naast elkaar legt, ziet een patroon. Het verschil tussen narratief en werkelijkheid is in het domein van politiek en macht eerder regel dan uitzondering. En juist in dat verschil ligt de sleutel tot een beter begrip van de wereld om ons heen.

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Energiecrisis dwingt Europa tot koerswijziging
Waarom de gewone burger nooit de echte wereldpolitiek ziet

Geld & Economie

Uitstroom in private credit is waarschuwing voor beleggers
De blinde vlek van de wereldeconomie
Oorlogseconomie en industriebeleid: Economische stimulering via defensie

Video’s

Sheik Yamani over oliecrisis 1973: ‘OPEC maakte strategische fout’
Poetin: ‘Gebruik olie-inkomsten om schulden af te lossen’
Christine Anderson (AfD) over de schijn van persvrijheid in Brussel

Grafieken

Energiesector nog niet overgewaardeerd
Saoedi-Arabië exporteert minder olie door sluiting zeestraat Hormuz
Sterke toestroom richting het katholicisme

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Energiecrisis dwingt Europa tot koerswijziging

De afgelopen jaren hebben we het herhaaldelijk benadrukt, maar de gebeurtenissen van de laatste weken maken het voor iedereen zichtbaar: Europa moet met andere landen samenwerken voor haar energievoorziening. Het Oude Continent is nog altijd voor ruim 80 procent van alle olie en gasconsumptie afhankelijk van externe leveranciers.

Dit is een structureel gegeven dat ook de machtsverhoudingen dicteert, en daarmee de grenzen van het Europese geopolitieke en economische beleid. Daarachter ligt een eenvoudige - maar fundamentele - wetmatigheid die in het Europese debat te vaak wordt onderschat: zonder energiezekerheid geen economische vooruitgang, geen soevereiniteit en uiteindelijk ook geen macht.

Ideologie

Lange tijd kon Europa zich veroorloven energiebeleid te formuleren vanuit ideologische overtuigingen. De energietransitie, het resoluut afsnijden van Russische energie, het afbouwen van kernenergie en het streven naar net zero werden gepresenteerd als moreel noodzakelijk of strategisch verstandig. Maar die benadering veronderstelde impliciet dat energiebronnen in de vorm van olie en gas (samen met steenkool goed voor ongeveer 80 procent van de Europese energievraag) altijd beschikbaar zou blijven, tegen acceptabele prijzen en zonder geopolitieke consequenties. En die veronderstelling, waar het hele Europese energiebeleid op gebouwd was, wordt nu onderuit gehaald.

Europa haalt nog altijd 80 procent van haar energie uit steenkool, olie en aardgas, en daarvan moet een groot deel geïmporteerd worden (Bron: Our World in Data)

Reality check

De verstoringen op de mondiale energiemarkt, veroorzaakt door de escalatie rond Iran en de kwetsbaarheid van logistieke knooppunten, maken duidelijk dat energie de ruggengraat is van de economie. Of het nu gaat om transport, voedselproductie of de bredere industrie, zodra de fysieke beschikbaarheid van energiebronnen onder druk komt te staan, verschuift het zwaartepunt van beleid onvermijdelijk. Niet langer staat de vraag centraal wat wenselijk is, maar wat noodzakelijk is. Die verschuiving zien we deze week op drie fronten tegelijkertijd.

Weekly #98: Energieoorlog Midden-Oosten legt kwetsbaarheid wereldeconomie bloot

Frank Knopers — Fri, 20 Mar 2026 18:31:00 GMT

De energiemarkt dwingt momenteel de realiteit met harde hand af. Jarenlang konden Europese landen een sterk ideologisch gedreven energiebeleid voeren, met nadruk op de energietransitie en het afbouwen van Russische energie. Maar die koers botst nu met de fysieke werkelijkheid. Europa is nog altijd voor meer dan 80 procent afhankelijk van import van olie en gas, en met het wegvallen van productiecapaciteit en verstoringen in het Midden-Oosten is daar op korte termijn geen volwaardig alternatief voor.

Het Internationaal Energieagentschap spreekt zelfs van de grootste verstoring ooit, terwijl de markten voor brandstoffen laten zien dat de krapte veel acuter is dan benchmarks zoals Brent en WTI olieprijs doen suggereren. Daarmee staat Europa voor een fundamentele keuze: afhankelijker worden van de Verenigde Staten? Of toch opnieuw het gesprek aangaan met Rusland? Dat laatste leek tot voor kort onbestaanbaar, maar het narratief zou onder de druk van een energiecrisis in Europa wel eens heel snel kunnen veranderen…

Tegen die achtergrond krijgt ook de rol van Trump een andere lading. Waar hij in de mainstream wordt neergezet als onvoorspelbare destabiliserende factor, kan zijn optreden ook worden gezien als onderdeel van een bredere systeemtransitie, waarin geopolitiek, energie, AI en informatieoorlog samenkomen. Hij schudt de gevestigde orde zodanig op dat hij de nodige tegenwerking kan verwachten.

Die strijd om het narratief en de macht speelt niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook binnen Europa zelf. De ontwikkelingen rond de Hongaarse verkiezingen volgende maand laten zien hoe instrumenten als de Digital Services Act (DSA) steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van politieke spelletjes. In hoeverre kunnen we nog spreken van vrije verkiezingen?

In deze Weekly komen de volgende onderwerpen aan bod:

Geopolitiek

Energieoorlog Midden-Oosten legt kwetsbaarheid wereldeconomie bloot
EU bemoeit zich met verkiezingen Hongarije?

Geld & Economie

Prijzen edelmetalen kelderen, wat nu?

Maatschappij & Cultuur

Globalisten verliezen terrein, met of zonder Trump
Het jaar van de AI-doorbraak

Video’s

Bart de Wever en Alexander Stubb hinten naar normalisering van relatie met Rusland
Hoeveel olie en gas zit er nog in de Noordzee?

Grafieken

Energiesector profiteert van hoge prijzen
Is olie nou goedkoop of duur?
BIS: Vooral particulieren stapten vorig jaar in goud
Vastgoed in Dubai? Nu even niet…

Abonneren?

Heb je als abonnee van Geotrendlines Premium toch problemen met het inloggen op deze site? Stuur dan een e-mail naar info@geotrendlines.com.

Geen tijd om te lezen?

Boon & Knopers: Vermogensregie voor de wereld van morgen

Boon & Knopers Advisory, vermogensregie voor de wereld van morgen

Geopolitiek

Energieoorlog Midden-Oosten legt kwetsbaarheid wereldeconomie bloot

De recente escalatie in het Midden-Oosten markeert een fundamentele verschuiving in de aard van het conflict rond Iran. Waar eerdere fasen van de oorlog zich primair richtten op militaire doelwitten, zien we nu een duidelijke verplaatsing naar energie-infrastructuur als strategisch doelwit. De Israëlische aanval op het South Pars-gasveld – het grootste gasveld ter wereld – en de daaropvolgende Iraanse raketaanval op het industriële complex Ras Laffan in Qatar, ’s werelds grootste LNG-exportterminal, maken duidelijk dat energie zelf het slagveld is geworden.

Deze ontwikkeling heeft verstrekkende gevolgen. South Pars en het Qatarese North Field vormen samen het hart van de mondiale gasproductie, terwijl Ras Laffan fungeert als een cruciale exporthub voor vloeibaar aardgas richting zowel Europa als Azië. Door deze infrastructuur aan te vallen, raken de betrokken partijen niet alleen elkaars economische belangen, maar ook de fundamenten van de wereldwijde energievoorziening. Daarmee verschuift de oorlog naar wat steeds meer kenmerken vertoont van een energie-oorlog: een conflict waarin economische ontwrichting via energievoorziening centraal staat.

In dit artikel maken we de balans op. Wat kunnen we komende tijd verwachten en waarom valt Iran juist olie- en gasinfrastructuur aan? En welke landen gaan hier het meeste last van hebben?

Welke benchmark is indicatief voor de olieprijs?

Tegen de achtergrond van de zich ontwikkelende energie-oorlog is het opmerkelijk dat de olieprijs, zoals die in het Westen wordt gevolgd via benchmarks als Brent en WTI, nog altijd rond de 100 dollar per vat noteert. Op het eerste gezicht lijkt dat een indicatie van relatieve stabiliteit, zeker gezien de ernst van de geopolitieke situatie. Maar die indruk is misleidend. Onder de oppervlakte is de oliemarkt al aanzienlijk verder geëscaleerd.